By Julia Yoo
“Godzijdank, je hebt ’ssang-ku-pool’. Dat zal je ouders veel geld besparen,”zei een vriendin van de familie toen ik vijf jaar oud was. Ssang-ku-pul is de plooi bovenaan het ooglid die karakteristiek is voor vrijwel alle Kaukasische types, maar die bij Aziaten uit de noordoostelijke regio ontbreekt. Volgens Sandy Cobrin, wordt slecht 25% van de Koreanen geboren met dat boogje, ze beveelt zelfs plastische chirurgie aan om een permanent curve te laten aanbrengen om alsnog aan het euvel te verhelpen..”
Gedurende jaren observeerde ik de Koreaanse trends en de Koreaanse popidolen vanuit een Koreaans-Amerikaans perspectief en ik denk dat ik eindelijk de betekenis van Koreaanse schoonheid begrepen heb. Het is een complexe en gelaagde betekenis. Schoonheid betekent in Koreaanse termen grote ogen, een bleke tint, een scherpe puntige neus, een redelijke lengte en een kleine kin en mond.. In wezen komt het er op neer dat je in Zuid-Korea zo ‘blank’ of zo ‘Kaukasisch’ mogelijk moet zijn om voor het epitheton ‘mooi’ in aanmerking te komen..
Als kind begreep ik maar niet hoe een plooi aan de bovenkant van mijn ooglid mijn ouders geld kon besparen, totdat ik in de zomer van 1998 Korea bezocht. Ik wist dat de lijntjes boven mijn ogen mijn kijkers vermoedelijk groter deden lijken dan die van andere Aziaten, maar ik zag het financiële verband niet, tot ik mijn tante bezocht die ik in jaren niet meer gezien had. Een jaar voordien had zij ooglidchirugie ondergaan. Ik merkte hoe de plooien die waren aangebracht haar ogen ronder maakten. Ze straalde toen ze me vertelde dat ze een flinke reductie op de ingreep had gekregen, en dat ze maar 700 dollar had moeten neertellen omdat ze de chirurg kende. ‘Hey’, zei ze tegen mijn zus die – anders dan mij – niet met ssang-ku-pul gezegend is, ‘waarom laat je je niet door diezelfde chirurg opereren. De meerderheid van de vrouwelijke Koreaanse bevolking staat te popelen om bij die man onder het mes te gaan. Ik had het geluk dat ik relaties had in het medische milieu’.
Schrijfster dezes voelde zoiets als opluchting, ik had zevenhonderd dollars uitgespaard.. Maar in plaats van mijn geluk uit te schreeuwen, zweeg ik als vermoord. Voor de eerste keer in mijn leven voelde ik zoiets als schaamte voor mijn ras. Toen ik na het bezoek aan tante de drukte van de stad opzocht, zag ik overal chirurgische klinieken. Ook de aanplakbiljetten waarop Koreaanse vrouwen met westerse karakteristieken één of ander produkt aanprezen sprongen in het oog. Nergens zag ik ook maar één advertentie die een model met kleine ogen, een rond gezicht en een kleine neus als eyecatcher gebruikte. Geen enkel model had het vertrouwde Koreaanse gezicht dat ik me herinnerde van vorige bezoeken aan Korea. Even later zag ik een meisje dat net uit zo’n chirurgische kliniek ontslagen was. Ze droeg een grappig gezichtsmasker en een enorme zonnebril. Mijn tante legde uit dat dat masker haar nieuwe neus moest beschermen, en dat de zonnebril diende om de sneetjes aan haar ogen te verbergen. Ik zuchtte. Hier stond ik dan, ik had duizenden kilometers afgelegd om het geboorteland van mijn familie te bezoeken in de hoop iets van de essentie van Korea op te snuiven, en ik werd gebombardeerd met McDonald’s, Nike en Koreaanse wannabe blanken.
Op de website Medscape las ik, “Zuid-Korea is wereldwijd koploper wat het aantal cosmetische ingrepen betreft. Ooglidchirurgie is er zo ingeburgerd dat meisjes die hun humanioradiploma behalen vrijwel automatisch zo’n ingreep cadeau krijgen. Ik begreep het nog steeds niet. Maar een jaar na dat bezoek aan Korea lieten mijn twee tienernichtjes hun oogleden corrigeren net voor hun zestiende verjaardag. Owee, de plaag had mijn familie bereikt! Mijn verbazing nam alleen maar toe: Wat is het toch dat plastische chirurgie zo aantrekkelijk maakt voor Koreanen.?
Want zoveel is zeker, plastische chirurgie oefent een magische aantrekkingskracht uit op mijn landgenoten. De belofte van schoonheid houdt hen in de ban. In deze mysterieuze, maar eigenzinnige queeste naar een mooi uiterlijk, weten vrouwen niet beter dan dat ze moeten lijden en zichzelf wegcijferen om er goed uit te zien. Want dat lijden heeft heel wat bonussen voor hen in petto. De Koreaanse mensen denken dat ze met een perfect uiterlijk een betere partner kunnen vinden. Dat leidt dan weer automatisch tot een hogere levensstandaard en mooiere kinderen. Ook de professionele perspectieven worden ruimer met de juiste ‘looks’, en dan vooral in de zakenwereld. Maar op de keper beschouwd geloven Koreanen gewoon dat schoonheid hetzelfde betekent als geluk.
En in Korea, hanteren we tegen beter weten in dezelfde schoonheidsnormen als in de Westerse wereld. Een vrouw moet groot en slank zijn, met een romige teint, verfijnde gelaatstrekken, lange benen, grote ogen, en een sierlijk neusje. De film van Ann Shin , “Western Eyes” geeft op subtiele wijze de essentie weer van de strijd die Aziatisch-Amerikaanse vrouwen leveren om aan het Westerse schoonheidsideaal te beantwoorden. De protagonisten nemen hun toevlucht tot plastische chirurgie om mooi en aanvaard te worden. Ze geloven dat hun voorkomen, (vooral de vorm van hun ogen) de manier waarop anderen over hen denken zal beïnvloeden. De vrouwelijke immigrante meent dat cosmetische chirurgie de sleutel is voor assimilatie in een overwegend blanke cultuur. En hoewel er een wereld van verschil is tussen Aziatische migranten in de diaspora en de vrouwen in Korea zelf, worstelen ook de thuisblijvers met innerlijk dilemma’s omtrent hun voorkomen. Maar als de omgeving niet de belangrijkste oorzaak is voor deze drang om op blanken te lijken, wat of wie is dan wel de grote boosdoener?
Zijn de media de schuldigen? Het is inderdaad zo dat blanken alomtegenwoordig zijn: je ziet ze op TV, in advertenties en tijdschriften. Bovendien heeft de globalisering ook Zuid-Korea bereikt. De westerse popcultuur viert hoogtij in iedere uithoek van het land. Lacoste, Estee Lauder, Ralph Lauren, Louis Vuitton, en Chanel zijn merken die hoog genoteerd staan op het verlanglijstje van de plaatselijke jeugd.. De Koreanen verhandelen hun geavanceerde elektronische produkten via ondernemingen zoals Samsung, Hyundai, en Kia in ruil voor westerse kledij, cosmetica en popidolen zoals Britney Spears en Justin Timberlake. Maar Koreanen zijn niet alleen dol op deze westerse popidolen, ze willen niet alleen hun albums en kleren kopen, ze willen ook op hen lijken.
Misschien verklaart dit waarom het leeuwendeel van de Koreaanse celebrities tenminste één keer in hun carrière onder het mes ging. De Koreaanse popster Boa Kwon, bijvoorbeeld, die momenteel furore maakt in de popwereld van het Noordoosten van Azië (Japan, China, en Korea), Zij onderging ooglid- en neuschirurgie. En net zoals Britney Spears kleine meisjes inspireerde tot het dragen van minirokjes en naveltruitjes leerde Boa Koreaans meisjes dat cosmetische chirurgie normaal is en ‘cool’ op de koop toe.
De hang naar westerse schoonheid, is niet alleen een plaag in Zuid-Korea, ze vormt ook een bedreiging voor andere regio’s in Azië, zoals Japan en China. De Koreaanse popcultuur domineert vandaag Azië met een stortvloed van soap opera’s, films, cosmetica en technologie. In 2004, werden heel wat Zuid-Koreaanse cosmetische klinieken bestormd door Japanese en Taiwanese vrouwen die op de hoofdrolspeelster uit de TV show “Dae-jang-geum” wilden lijken. Newsweek beschreef de verwestering van de schoonheidsnormen als volgt: “De oosterse en westerse trends deden aan kruisbestuiving ‘with a vengeance”. De prachtige Indische godinnen en de Chinese schoonheden met hun hartvormig gezicht willen vandaag ronde ogen, ovale gezichten en een hyperslank figuur. Maar hopelijk is deze voorkeur voor westerse schoonheid maar een efimerische bevlieging, zoals tied en dyed jeans dat ooit waren.
Helaas wijst alles er op dat dit schoonheidsideaal geen vluchtige trend is maar een heel reële standaard die zich steeds dieper in de Koreaanse samenleving ingraaft. Het uiterlijk begint een grotere rol te spelen op de werkvloer, in die mate zelfs dat ook steeds meer mannen hun toevlucht zoeken tot plastische chirurgie. Zo krijgt mijn neefje dat slank en lang is significant meer werkaanbiedingen dan zijn beste vriend die korter en zwaarder is, hoewel zij beiden afstudeerden aan dezelfde prestigieuze universiteit. met ongeveer dezelfde resultaten. ABC news meldde onlangs dat de cosmetische klinieken in Korea van langsom meer mannen over de vloer krijgen. In sommige regio’s is ongeveer 1/3 van de patienten van het mannelijk geslacht. Ook bij hen ligt de ooglid- en neuschirurgie goed in de markt. Dit bewijst dat de westerse schoonheidsnorm ook de mannelijke hemisfeer heeft aangetast. Uit een studie van Men’s Health bleek dat 86 procent van de Zuid-Koreaanse mannen tussen 25 en 37 jaar oud gelooft dat hun competitiviteit op de arbeidsmarkt zou stijgen met een gespierd lichaam en een blits uiterlijk. Meer dan de helft van de ondervraagde mannen was bovendien niet tevreden met het lichaam waarmee moedertje natuur hen had uitgerust.
Is het een toeval dat de deelneemsters aan de Miss World-verkiezingen de jongste twee decennia dermate verwesterden dat het alsmaar moeilijker wordt om een onderscheid te maken tussen de Aziatische, Kaukasische, Spaanse en Afrikaanse kandidaten?
Misschien is de queeste naar westerse schoonheid zowel politiek als cultureel getint. Sinds de imperialistische periode in 1800 staat het beeld van blanke suprematie met natronloog in ons geheugen gegrift. De westerse landen, met de USA voorop, zijn immers de machtigste en de rijkste ter wereld. Misschien is daarom ook het verlangen om te lopen, te spreken en er uit te zien zoals de blanken tot op heden overeind gebleven.
En dan hadden we het nog niet over de natuurlijke aandrang van mensen om deel uit te maken van ‘the winning team’ ofte de orde der prijsbeesten. De Koreanen associeren schoonheid met mensen die uit rijkere landen komen en doen er alles aan om hun idolen nog te overtreffen. Zo zullen ook minder rijke Zuid-Aziatische landen streven naar de schoonheid van Noord-Aziatische landen, met hun lichtere teint, en grotere lengte. De Noordoostelijke Aziaten streven op hun beurt naar de schoonheid van de rijkere westerse landen die zelfs nog lichter en groter zijn.. En in de rijke westerse landen spelen de Duitsers en westelijke Europeanen de eerste viool omdat zij groter en rijker zijn dan de zuidelijke Europeanen. In wezen verschilt deze schoonheidsqueeste in niets van andere notoire begeertes, zoals honger naar roem of rijkdom bijvoorbeeld. Er is altijd wel iemand die rijker, beroemder. mooier of slimmer is. Wij willen altijd net datgene dat we niet kunnen krijgen.
Veel vrouwen zien de superslanke modellen met grote borsten en een fijnbesneden gezicht en bewonderen hen in stilte. We kunnen het niet helpen dat we nieuwsgierig zijn naar mensen of plaatsen die we nooit zullen zijn of kennen. Daarom zien we ook nooit een model met doorsnee maten op de catwalks van, pakweg, Versace. Onze dromen willen gevoed worden Aan realiteit hebben we doorgaans geen gebrek. En zo begint onze reis naar de volmaakte perfectie die evenwel ver buiten ons schootsveld ligt.
Of misschien hebben we de schoonheidsstandaard te danken aan de menselijke drang om zich te conformeren. We hebben de neiging in dichotomieën te denken: wit of zwart, goed of slecht, blij of triest, lelijk of mooi. En terwijl de globalisering en verwestering het noordoosten van Azie binnensijpelde, brachten zij in hun zog een nieuw concept van schoonheid mee. Want Parijs en Londen zijn de modecentra bij uitstek. De Koreanen lieten zich waarschijnlijk door deze mode-iconen inspireren om hun standaard voor fysieke schoonheid te bepalen.Ze wilden daarbij de kloof overbruggen tussen hun fysieke voorkomen en dat van de blanken..
We kunnen deze plaag alleen maar bestrijden door de mensen van Zuid-Korea individueel aan te pakken. Het feit dat bijna de helft van de bevolking niet tevreden is met zijn uiterlijk en plastische chirurgie overweegt toont aan dat er cultureel één en ander schort. Deze individuen kunnen alleen maar veranderen als de Koreaanse rolmodellen en andere mediafiguren hun houding wijzigen. Het is essentieel dat de scope van de Koreaanse media een nieuwe vorm aanneemt. De media moeten ophouden met het verspreiden van de boodschap dat Nicole Kidman en Britney Spears de norm zijn voor fysieke schoonheid, en benadrukken dat Aziatische karakteristieken ook hun charmes hebben.. Het is gewoonweg morbide dat Koreanen hun natuurlijke Aziatische schoonheid verwerpen en zo de notie bestendigen dat alleen westerse trekken mooi kunnen zijn.
NOTE:
The texts cited in this essay are: Burt Herman, “S. Korea Sees Boom in Male Plastic Surgery,” in ABC News Health, 2006; Sandy Cobrin, “Asian-Americans Criticize Eyelid Surgery Craze,” in Women’s E-news, 2004. Fred Guterl and Michael Hastings, “The Global Makeover,” in Newsweek, 2003; Medscape Today, “Cosmetic Surgery Past, Present, and Future,” 2006; Ann Shin, “Western Eyes,” 2000.
http://web.mit.edu/cultureshock/fa2006/www/essays/koreanbeauty.html
