Hilary Duff

Jennifer Lopez

Calista Flockhart

Kate Moss

Madonna

Brooke Shields

Pamela Anderson

Sharon Stone

Heather Locklear

Kim Clemens (De Nieuwe Gazet, 10/11/09)

De hang naar onrealistische perfectie, wordt steeds problematischer. Vorige maand nog kreeg modehuis Ralph Lauren een storm van protest over zich heen omwille van twee extreem bewerkte foto’s, waarop de taille van de modellen was uitgedund tot de breedte van een soepstengel en de heupen smaller waren dan het hoofd.

Madonna, voor en na de fotoshopbewerking

Vaak zijn de aanpassingen echter veel onduidelijker waardoor de meisjes niet beseffen dat ze om de tuin worden geleid. Rimpels en puistjes vervagen, vetrolletjes smelten weg en de gezichten van de modellen worden perfect symmetrisch.

Onrealistisch

Twee academici van de universiteit van Sussex en West of England waarschuwen nu in een paper voor de verregaande effecten van de bewerkte reclamefoto’s. Maar liefst 42 Amerikaanse, Britse en Australische wetenschappers ondertekenden het pamflet voor minder fotoshop.

 ”De beelden tonen ultradunne, digitaal aangepaste vrouwen, een onbereikbaar en onrealistisch ideaal. Ze leiden bij meisjes en vrouwen tot frustraties, extreem diëten, eetstoornissen als anorexia en boulemie, plastische chirurgie en fitnessobsessie. De grote meerderheid van de tienermeisjes kampt zo met problemen als depressie, stress, schuldgevoelens, schaamte en onzekerheid.”

Volgens de paper is zelfs bij meisjes tussen 5 en 7 jaar oud vastgesteld dat ze hun lichaam lelijker vinden en magerder willen zijn na het zien van reclamefoto’s of dunne poppen. Ook jongens blijven niet onberoerd. “De spieren van een model worden overdreven, waardoor jongens naar spierbevorderende middelen grijpe, zoals steroïden en andere supplementen. Ze kampen met depressie, angst, seksuele ontevredenheid en een laag zelfbeeld.”

Nieuwe spelregels

De paper is ingediend bij de Britse reclameregulator ASA, die volgens de specialisten dringend de spelregels voor fotoshop dient vast te leggen. De foto’s moeten verplicht een waarschuwing meekrijgen, vergelijkbaar met die op een pakje sigaretten, die aangeeft dat ze bewerkt zijn. Advertenties gericht op kinderen jonger dan 16 moeten zelfs helemaal fotoshop-vrij zijn, luidt het.

De roep voor een beteugeling van fotobewerking wordt in Groot-Brittannië politiek gesteund door de liberale democraten. Eind september diende in Frankrijk het parlementslid Valrerie Boyer ook al een wetsvoorstel in om een fotoshop-vermelding verplicht te maken. De motie kon op de bijval van 50 Franse politici rekenen.

Jessica Alba, voor en na

De reclamesector zelf is niet zo wild van het idee. “Er zijn al zo veel regeltjes, een vermelding gaat volgens mij te ver”, zegt Peter Ampe, creatief directeur bij Duval Guillaume. “Ik ben wel voorstander van meer realisme. Wij kiezen voor échte mensen in onze campagnes en gaan heel spaarzaam om met fotoshop. Eigenlijk gebruiken wij het vooral bij landschappen, om het gras groener te maken. Anderen drijven het soms tot in het belachelijke door, zodat de meisjes geen huidtextuur meer hebben en de modellen zichzelf niet meer herkennen. Studies als deze zijn goed om die ballon te doorprikken en de mensen te sensibiliseren.”

Westerse vrouwen leven in een tijdperk waarin het slanke lichaam heilig is. Als je de vrouwentijdschriften doorbladert, merk je dat heel wat rubrieken gewijd zijn aan afslankingskuren en work out technieken. Uiteraard wordt de boel opgefleurd met foto’s van hyperslanke godinnen (die begeerd worden door een sliert van smachtende adonissen). Met dit artikel willen we duidelijk maken dat onze cultuur via die plaatjes in de media een ongezonde levensstijl en een negatief lichaamsbeeld promoot.

De tijden veranderen: wat vandaag mooi is, is morgen weer lelijk”

In de jaren 1800 werd de Rubensiaanse vrouw in de meeste westerse landen gezien als het summum van schoonheid. Tot in de vroege jaren 1900 waren ronde vrouwelijke vormen een teken van gezondheid en voorspoed.

This painting, The Three Graces, done by artist Pieter Pauwel Rubens in 1639, shows what he thought was the ideal female form.

Even later geraakten die wulpse rondingen van vrouwen in diskrediet. Het nieuwe ideaal van de jaren 1920 was de hyperslanke, kortharige en vlotte ‘flapper’ (letterlijk vertaald ‘bakvis’). Volgens Featherstone (1982) creëerde de consumptiecultuur aan de hand van mode-, cosmetica-, film- en reclamecampagnes een nieuw soort mens. Mannen en vrouwen gingen op dieet en sport werd een populaire vrijetijdsbesteding die in het teken stond van een gezonde levensstijl. Volgens Kendall (1999), “was slank zijn het nieuwe symbool voor rijkdom. De foto hieronder is een afbeelding van een ‘flapper’. Commerciële advertenties begonnen duidelijk hun stempel te drukken op de opvattingen die er heersten over het ideale vrouwelijke lichaam.

In de jaren 1950 werd Marilyn Monroe het prototype van de vrouw met het ideale lichaam. Volgens de criteria van ons slankheidsideaal zou ze vandaag hopeloos door de mand vallen als té dik en té rond .

In de jaren 1960 werd de gamine-look gepopulariseerd door supermodel Twiggy Lawson. Het was de eerste keer in de geschiedenis dat een vrouw met ondergewicht dé norm werd voor het ideale vrouwenlichaam.

 In de jaren 1970 begon zangeres Karen Carpenter aan haar gevecht met anorexia nervosa. Ze stierf in 1983 aan een hartstilstand ten gevolge van haar ziekte. Na dit tragische verlies begon Amerika meer aandacht te besteden aan eetstoornissen

Volgens Kendall (1999), beklemtoonde de aerobic-hype van de jaren 1980 opnieuw het belang van een fit lichaam voor vrouwen. Jane Fonda was één van de grote boegbeelden van deze fitness-rage (onverantwoord eigenlijk, want later gaf ze toe dat ze met regelmatige tussenpozen aan anorexia leed, een vrouw met een eetstoornis werd dus het icoon voor een levensstijl). Wiseman, Mosimann & Ahrens (1992) vergeleken de lichaamsmaten van  Playboy fotomodellen (1979-1988) en kandidaten voor de Miss America verkiezingen (1979-1985). De onderzoekers hielden ook 6 populaire vrouwentijdschriften tegen de het licht (Harper’s Bazaar, Vogue, Ladies Home Journal, Good Housekeeping, Women’s Day, en McCall’s). Daaruit bleek dat het aantal rubrieken over dieetvoeding en gewichtscontrole hand over hand toenam. De vrouwen in de advertenties werden alsmaar dunner en dunner. Heupen en borsten smolten weg, terwijl de lengte van het vrouwelijk ideaal gestaag de hoogte inging. 69% van de fotomodellen en 60 % van de kandidaten voor Miss America zat 15% onder het lichaamsgewicht dat normaal en gezond was voor hun leeftijd en lengte.

Volgens de medische wereld is een lichaamsgewicht dat 15% onder het gezonde gemiddelde ligt één van de belangrijkste kenmerken van anorexia nervosa. Maar dat weerhield de tijdschriften er niet van om nog meer aandacht te besteden aan afslankingskuren en de fitnessrage. Vrouwen moesten niet gewoon slank zijn, ze moesten hyperslank zijn. Ze werden geacht honger lijden en intensief te sporten. Zo werkten media-boodschappen eetstoornissen in de hand. Let wel, deze studie werd uitgevoerd in 1992, maar vandaag zet die trend zich nog sterker door. De ideale vrouw is dus niet alleen graatmager, ze is ook fysiek fit. Ze zit strak in haar vel zonder overdreven gespierd te zijn. Het plaatje hieronder (1988) illustreert hoe een vrouw er in dat tijdperk behoorde uit te zien.

Hieronder ziet u de cover van het mei-nummer van Harper’s Bazaar (2002) die sterk gelijkt op de covers van Cosmopolitan anno 1988. Beide modellen zijn ontzettend slank en gespierd. Lichaamsvet is hen blijkbaar vreemd. Het onbereikbare beeld van de superslanke vrouw is dus sinds de late jaren 1980 niet zo sterk veranderd.

Het volgend plaatje geeft je een idee van wat er vandaag van het vrouwelijk lichaam verwacht wordt. Het illustreert perfect hoe mager het vrouwelijk ideaal is geworden. (Kijk maar eens naar haar geprononceerde heupbeenderen). Doordat de media vrouwen constant bombarderen met dit soort plaatjes is dit lichaamstype het na te streven ideaal geworden in onze cultuur. ‘Veel vrouwen voelen zich slecht in hun vel omdat zij hun lichamen constant vergelijken met die van deze gestroomlijnde modellen in de populaire tijdschriften, soaps en films.

Lichaamsontevredenheid en lichaamsbeeld

De meeste vrouwen die ik ken balen van hun lichaam. Volgens een goed ingelichte bron is in het westen 80% van de vrouwen ontevreden met het lichaam dat ze van moedertje natuur hebben gekregen (Katz, 2004). Ik hoor vrouwen vaak klagen dat hun heupen, bipsen en buiken té dik zijn. De media hebben hun werk dus goed gedaan. Rond heupen, bipsen, buiken stapelt zich inderdaad het meeste vrouwelijke vet op. En vrouwen werken zich te pletter om de expansiedrang van deze lichaamsdelen in te tomen. Markula (1995) wijst er op dat deze lichamelijke ‘probleemzones’ nu net de attributen zijn die ons als vrouw identificeren: ronde buikjes, bredere heupen, de taille, de onderarmen (p. 285). Waarom doen vrouwen zo hun best om hun vrouwelijke karakteristieken weg te werken? Volgens onderzoekers is dat nogal wiedes, omdat de modellen van vandaag meer op jonge mannen lijken dan op vrouwen. Een kokervormig lichaam, met smalle heupen en geprononceerde spieren zijn vandaag de hebbedingen om als een succesvolle powerrrrgrllll furore te maken. (Markula, 1995). Maar de meeste vrouwen zijn zo niet ‘geschapen’. Ze moeten zichzelf geweld aandoen om aan dit beeld te beantwoorden, en als dat dan niet lukt geraken ze gefrustreerd. Ze krijgen een negatief of verstoord lichaamsbeeld en het hek is van de dam. Ons lichaamsbeeld wordt – in een notendop – gevormd door de manier waarop we naar ons lichaam kijken. Wat vinden we zelf van onze uiterlijke verschijning, lichaamsafmetingen, lichaamsvorm en hoe denken we dat andere mensen deze persoonlijke attributen beoordelen. Met al die plaatjes van gratenpakhuizen in de media is het moeilijk voor vrouwen om in vrede te leven met hun lichaam. Toch kunnen de meeste vrouwen er niet omheen dat ze dit culturele ideaal nooit zullen bereiken omdat maar 2% van de westerse vrouwen zo slank is als de fotomodellen uit de tijdschriften (Katz, 2004). Volgens betrouwbare statistieken is de gemiddelde lengte van de Belgische vrouw 1m64,5 terwijl het gemiddelde gewicht schommelt rond de 66,7 (voor Nederland is dat respectievelijk 1m68,3 en 69,8) (Cijfers fgov 2005). De hedendaagse fotomodellen wegen gemiddeld 23% minder dan die stevig gebouwde modale vrouw.

Diëten

Het Sonja Bakker dieet, het Dokter Atkins dieet, we worden met afslankingkuren en -producten om de oren geslagen. De Verenigde Staten investeert jaarlijks ongeveer 40 miljoen dollars in de dieetindustrie (Spake, 2004). En Europa moet daar nauwelijks voor onderdoen. Het oeroude christelijke adagium: “alleen wie zich uit de naad werkt, kan bogen op succes” ligt daaraan ten grondslag. Dus moeten we ons best doen om op de juiste manier te eten, te sporten, te lijden. Alleen dan komt dat ideale lichaam binnen ons bereik.

Vooral vrouwen liggen in de vuurlinie van de dieetindustrie. “Als je genoeg geld hebt en een op maat gesneden dieetprogramma kan je zelf ook een slank en stevig lichaam krijgen”, schreeuwen de advertenties in de vrouwenblaadjes. Veel vrouwentijdschriften zoals Shape, Self, Weight Watchers, Health, Fitness, Yoga Journal sprongen mee op de kar van dit welness ideaal. Met het perfecte lichaam, krijg je ook de perfecte job, de perfecte man, de perfecte kinderen, houden zij je voor.

Meer dan 40% van de vrouwelijke tieners gaat te rade bij tijschriften om informatie op te doen over de nieuwe trends inzake gezondheid en afslankingskuren en 60% van de vrouwelijke tieners raadpleegt op regematige basis een modetijdschrift. Dit verklaart wellicht waarom 91% van de vrouwelijke studenten aan de universiteit ooit in hun verleden op een dieet stond in de hoop gewicht te verliezen. Maar niet alleen de universiteitsstudenten zijn de pineut. Ook 51% van de meisjes van negen tot tien geeft aan dat ze zich beter voelen als ze op hun voeding letten. (Spake, 2004).

Voor de meeste vrouwen is het nochtans een illusie dat de afslankingstips in de blaadjes voor blijvend gewichtsverlies zullen zorgen. Onderzoek wees uit dat gewicht dat je kwijtspeelt dankzij een dieetprogramma, er even snel weer bijkomt. En vaak is die gewichtstoename zelfs groter dan het gewicht dat er tijdens de vastenkuur afging. Dat is het beruchte jo-jo effect; mensen volgen een dieet, verliezen, gewicht, komen dubbel zo veel aan in gewicht, en zetten zichzelf terug op een dieet. Volgens Wardlaw (2003), blijft maar 5% van de mensen die een commercieel afslankingsprogramma volgen permanent op een lager gewicht. 1/3 van het gewichtsverlies dat tijdens de vastenkuur werd kwijtgespeeld komt er binnen een tijdsbestek van een jaar weer bij, en na 3 à 5 jaar zitten alle verloren pondjes meestal terug op hun oude vertrouwde plaats (p. 358).

Daar komt nog bij dat mensen die een dieet volgen vaak snel resultaten willen zien. Zij laten zich verleiden door instant success diëten die een wekelijks gewichtsverlies van 5 tot 7 kilo beloven. Gezond is anders!!!! Wardlaw (2003) beweert dat een realistisch en gezond dieetplan hooguit kan leiden tot een gewichtsverlies van 1 kg per week. Een traag maar gestaag gewichtsverlies, is wellicht de enige manier om het jo-jo effect te vermijden. Volgens de setpointtheorie van Keesey hebben onze lichamen bij een normale voedseltoevoer een stabiele gewichtsmarge en een al even stabiel vetgehalte. Dat is zo door onze genetica bepaald. Zo speelt de hypothalamus bijvoorbeeld een belangrijke rol bij de verdeling van vet over ons lichaam en bij het in stand houden van deze hoeveelheid vet. Ons lichaam zal er altijd naar streven om deze gewichtsmarge en dit vetgehalte aan te houden, ongeacht de diëten die we uitproberen. Ons lijf verzint zelfs allerlei truuks om terug op een gezond gewicht te komen. Vandaar dat al die diëten mislukken.

Toch blijven de media de boodschap verspreiden dat we de biologie van ons lichaam kunnen veranderen door trendy afslankingskuren, calorieënwiskunde en binge-trainen.

Het vrouwelijke lichaam in de media

Veel mensen gaan er van uit dat de media en de reclame-advertenties hoegenaamd geen invloed hebben op hun opvattingen of waarden. Volgens hen verspreiden die beeldfabrieken vluchtige beelden die in een mum van tijd weer uit onze geheugens worden gewist. Maar niets is minder waar. Zo werd al lang geleden aangetoond dat advertenties cumulatieve effecten hebben op ons onderbewustzijn. De nadruk die vandaag gelegd wordt op het hyperslanke vrouwelijke lichaam is een duidelijk voorbeeld van de invloed die advertenties en mediaboodschappen uitoefenen op onze culturele standaards. Advertenties creëren voortdurend nieuwe normen en idealen, zodat vrouwen voortdurend afgemeten worden aan deze standaards, of ze dat nu willen of niet” (Kilbourne, 1987). Dat is ook de oorspronkelijke opzet van advertenties: ze vertellen ons niet alleen wat we moeten kopen, ze kleuren ook onze opvattingen in over wat normaal en mooi is, of over wat we wel of niet moeten zijn.

De meeste advertenties tonen extreem mooie, jonge, onberispelijke modellen die allerlei producten aanprijzen. Vrouwen worden ontelbare keren met dit soort beelden bestookt via advertenties, televisie en film. Als je constant geconfronteerd wordt met dit soort beelden, wordt het moeilijk om uit te maken wat normaal is en wat niet. Kilbourne (1987) denkt dat het voor vrouwen nog moeilijker is om zichzelf niet te vergelijken met dit ideaal.’

Bedrijven maken enorme winsten door reclamecampagnes op te zetten. De mensen die de advertenties ontwerpen zijn allesbehalve dom. Ze zijn er zich van bewust dat veel vrouwen best tevreden zijn met hun lichaam. Maar als iedereen tevreden is dan verkopen hun broodheren – de bedrijven dus – niets meer. Daarom creëren zij een schoonheidsideaal dat moeilijk te bereiken is. De beelden scheppen een illusie, een fantasiebeeld dat vrouwen er permanent zal toe aanzetten om nog meer cosmetica of dieetproducten te kopen. De mode-, cosmetica- en dieetindustrie willen niets liever…” (Dalnet IRC, 2002). Met fotografische technieken zoals airbrushing, soft-focus camera’s, filters, fotoshop worden de plaatjes uit de advertenties verder geperfectioneerd, zodat het onderscheid tussen realiteit en fantasie vervaagt. Het vrouwelijke ideaal dat wordt voorgesteld is zo ‘fake’ als wat” (p.340).

De foto hierboven is er één van Britanny Murphy in de film Clueless (1995). De foto onderaan werd genomen op de VH1 Big Awards in 2002. Zie je de verschillen? In 1995 heeft ze een rond gezicht en is ze tamelijk mollig, terwijl ze in 2002 aardig wat kilo’s is afgevallen. Waarom nam ze de gedaante aan van een tandenstoker? Toen ik de film Clueless zag vond ik haar helemaal niet dik. Maar nu zit ze als je het mij vraagt serieus onder haar natuurlijke setpoint gewicht.

Deze plaatjes tonen aan dat films en Hollywood sterk bijdragen aan het ongezonde, extreem magere lichaamsbeeld dat in onze cultuur in zwang gekomen is.

Nog zo’n graatmagere actrice is Calista Flockhart. Maar ze blijft één van Hollywoods iconen. Zo blijven overal ter wereld vrouwen geloven dat je een skelet moet zijn om ‘er bij’ te horen.

Het internaliseren van het slankheidsideaal

Omdat vrouwen zich met deze beelden vergelijken kunnen ze ontevreden worden met hun eigen lichaam. De meest beïnvloedbare vrouwen ontwikkelen soms zelfs eetstoornissen.” (Thompson & Heinberg, 1999, p. 344). Er is ampel onderzoek dat deze stellingen staaft. Halliwell and Dittmar (2004), bijvoorbeeld, gingen na hoe reclame voor allerlei accessoires op vrouwen inwerkte. Ze gebruikten daarvoor zowel magere als normaal gebouwde vrouwen. Zoals verwacht voelden vrouwen die advertenties te zien kregen met hyperslanke modellen zich na afloop van het experiment slechter in hun vel dan vrouwen die normaal gebouwde modellen te zien kregen. Interessant was wel dat de advertenties een effect hadden op het koopgedrag van beide lichaamstypes. Halliwell en Dittmar (2004) concludeerden daar uit dat publiciteitsmensen gerust zwaardere, maar even aantrekkelijke modellen kunnen gebruiken, om zo lichaamsangst of -ontevredenheid bij een groot deel van de vrouwelijke bevolking weg te nemen. (p.104).

Vrouwen die het vatbaarst zijn voor eetstoornissen internaliseren het schoonheidsideaal dat ‘en vogue’ is. Dat wil zeggen dat zij de socioculturele principes of het esthetische ideaal dat de media ons willen opdringen voor lief nemen en (onbewust) opslaan op hun innerlijke harde schijf (internaliseren). Helaas, hoe meer een individu omringd is door deze verraderlijke beelden, hoe meer hij/zij geneigd is om die te internaliseren. In 2001 voerden Stice, Sprangler, & Agras een longitudinale studie uit om na te gaan of het slankheidsideaal dat gepromoot wordt door de media lange termijn effecten kon hebben op lichaamsontevredenheid. Ze kwamen tot de bevinding dat deze beelden vooral een nefaste invloed hebben op kwetsbare adolescenten. Maar wie is nu precies kwetsbaar? Dat zijn de adolescenten die het ideaal internaliseren, meer druk ondergaan om slank te zijn dan hun leeftijdsgenoten, weinig steun ondervinden van familie of vrienden en een hogere lichaamsontevredenheid hebben dan de modale tiener. (Stice, Sprangler & Agras, 2001).

Lichaamsontevredenheid is wijdverbreid bij vrouwen in westerse culturen (Posavac, Posavac & Weigel, 2001). Naar verluidt is die ontevredenheid zo manifest in de Verenigde Staten dat het als een typisch vrouwelijke trek wordt gezien om zich zorgen te maken over lichaam en gewicht. Volgens Garner, Rockert, Olmsted, Johnson & Coscina (1985), is het hebben van een verstoord lichaamsbeeld vaak de aanloop naar een eetstoornis.

Eetstoornissen

Wardlaw (2003) omschrijft eetstoornissen als “ernstige verstoringen van het eetpatroon in combinatie met fysiologische veranderingen. De verstoringen duiden op extreem vasten, eetbuien, purgeergedrag, en gewichtsschommelingen. Er komen ook een aantal emotionele en cognitieve veranderingen bij kijken die een effect hebben op de manier waarop de persoon in kwestie zijn/haar lichaam waarneemt en ervaart” (p.418). Maar de eetstoornis is in feite niet het reële probleem (al houden die aardig wat gezondheidsrisico’s in). Dé grote pijnpunten van een eetprobleem zijn de onderliggende kwesties: onverwerkte gevoelens, lichaamsontevredenheid, gebrek aan zelfvertrouwen (Wardlaw, 2003).

Het ideale vrouwelijke lichaam dat in de media wordt geportretteerd werkt een negatief lichaamsbeeld in de hand, vooral als de persoon in kwestie niet kan beantwoorden aan deze onrealistische standaard. Wat meer is: dat ideaal wordt zowel door heel wat adolescenten als volwassen vrouwen geïnternaliseerd. Daardoor kunnen we stellen dat bepaalde culturele waarden die ons via de media worden aangereikt (via de geschreven pers, televisie, film) een sterke katalysator zijn voor het ontwikkelen van eetstoornissen.

Binge eating disorder, anorexia nervosa en bulimia, zijn de eetstoornissen die het meest voorkomen. Naar schatting lijden 7 miljoen vrouwen aan één of ander type van eetstoornis (Spake, 2004).

Anorexia

Vrouwen met anorexia zijn als de dood om dik te worden. Ze zijn voortdurend bezig met eten en hun gewicht, ze hebben een verstoord lichaamsbeeld, hongeren zichzelf uit en ontkennen hun hongergevoelens. Ze wegen minder dan 85% van het gewicht dat gezond is voor hen, en hun BMI ligt soms lager dan 17,5.  (Wardlaw, 2003). Als je de foto’s van de Playboy modellen en de kandidaten voor Miss America naast die cijfers legt dan is het zo klaar als een klontje dat de meerderheid van deze vrouwen een aantal karakteristieken met anorexiapatiënten gemeen hebben (Wiseman, Mosimann & Ahrens, 1992). Je kan dus gerust stellen dat de media een dikke vinger in de pap hebben bij het populariseren van het size zero concept.

De foto hieronder is afkomstig van een pro-anorexia website, en wel uit de rubriek “Thinspiration Photos.” Het is een afbeelding van heroin-chic Kate Moss. De vrouw achter deze website schreef: “sommigen onder ons houden van de geciseleerde look, anderen houden van de tengere look, en nog anderen zijn dol op knoken; ik hoop dat je hier een foto vindt die je kan motiveren om door te gaan.”

De foto hieronder is van een persoon die aan een ernstige vorm van anorexia lijdt. Kijk maar naar de gelijkenissen tussen het lichaam van het fotomodel en het lichaam van de zieke persoon. Eerder onderzoek heeft – zoals reeds vermeld – aangetoond dat veel modellen aan één van de belangrijkste criteria voor de diagnose anorexia voldoen, met name ondergewicht. Door deze foto’s met elkaar te vergelijken zou je kunnen stellen dat het model ook aan anorexia lijdt. Haar lichaam lijkt wel een getrouwe copie van het lichaam van de anorexiavrouw.

Bulimia nervosa

Bulimia is een andere eetstoornis die in eerste instantie vrouwen treft. Vrouwen die aan deze aandoening lijden zitten verstrikt in een eetbuien-purgeren cyclus. Volgens Wardlaw (2003) eten vrouwen met bulimia bergen voedsel tijdens een eetbui, waarna zij purgeren middels braken, laxatieven- of diuretica-misbruik, etc. Vaak doen zij ook een beroep op alternatieve methodes zoals extreem sporten om het effect van de overdadige calorieën te neutraliseren

Binge-eating disorder (compulsive overeating)

Ook mensen met een eetbuistoornis hebben last van eetbuien, hoewel zij dit niet proberen te compenseren door purgeergedrag. Hoe komt het dat zij soms zo verlangen naar verboden voedsel, en wat maakt sommige voedselsoorten verboden? Amerika is het walhalla van fast foodrestaurants, automaten gevuld met junk food en suikerrijke frisdranken. En het is makkelijk om even naar onze favoriete Mc Donaldsvestiging te rijden, daar een cheeseburger en vettige frieten te bestellen en die door te spoelen met een grote beker cola. Thuis een maaltijd bereiden met alles er op en er aan kost heel wat meer moeite. Mc Donalds is bovendien tamelijk goedkoop. De media bekogelen ons met fast food-, junk food-, frisdranken- en snackadvertenties, terwijl ze ons tegelijkertijd aansporen om een perfect slank lichaam na te streven. Is het dan te verwonderen dat mensen die zich tijdens eetbuien volproppen met junk food zich boos, gefrustreerd en depri voelen? Misschien voelen ze zich verward omwille van de tegenstrijdige boodschappen die de media verspreiden: ‘geniet van de vette snelle hap, maar zorg er wel voor dat je zo slank als een den blijft.

http://www.lilithgallery.com/feminist/anorexia/Anorexic003-EatingDisorders.html

Het slankheidsideaal is even ongezond voor vrouwen als het corset van onze grootmoeders!

Modestijlen worden beïnvloed door het sociale en politieke klimaat van een tijdperk. Doorheen de geschiedenis werden de opvattingen over vrouwelijke schoonheid mee ingekleurd door de mode. Zo is het bijvoorbeeld allesbehalve natuurlijk voor vrouwen om met kleine afgemeten pasjes te lopen.

In bepaalde culturele middens verhinderde de modestijl vrouwen om op een natuurlijke wijze te bewegen! Ze droegen bijvoorbeeld hoge hakken, nauwe rokken, corsetten, crinolines, accessoires…. die het hen vrijwel onmogelijk maakten om normaal te stappen!

Het slankheidsideaal is even beperkend voor de vrijheid en gezondheid van vrouwen als het corset in voorbije eeuwen!

Extreme idealen!

Doorheen de geschiedenis  werden vrouwen gedwongen om ten koste van zichzelf aan mode- en schoonheidsidealen te beantwoorden!

Het corset

Het corset werd ontworpen om het vrouwelijke bovenlijf kunstmatig in te snoeren. Zo kregen vrouwen namelijk een wespentaille… 

Mede door die praktijk leden vrouwen na verloop van tijd soms aan kortademigheid, spijsverteringsstoornissen, gebroken of misvormde ribben, beknelde organen! Ook gewoon bewegen was soms een hele opgave…

In het Victoriaanse tijdperk kwam het zandloperfiguurtje in zwang. Daarom droegen vrouwen enorme pofmouwen (die later de geschiedenis ingingen als schapenbotmouwen!) en ongelooflijk wijde hoepelrokken die in vorm gehouden werden door een wijd uitstaand raamwerk (crinolines)!

De Crinolette

In het Victoriaanse tijdperk waren vrouwenkleren allesbehalve praktisch. Daarmee werd benadrukt dat vrouwen niet hoefden te werken, sterker nog: dat er van hen over ‘t algemeen maar weinig actie werd verwacht. De crinoline geraakte in onbruik, daarom werden de wijde rokken gedrapeerd in een kussentje op de rug (de crinolette).

In het laat Victoriaanse en vroeg Edwardiaanse tijdperk hadden vrouwenkleren vaak een lange sleep. Dat maakte bewegen wel erg moeilijk. Vrouwen konden dus niet anders dan traag en statig schrijden.

De opvatting in het westen dat vrouwen doorgaans weinig eetlust hebben is een sociale constructie, een overblijfsel uit de Victoriaanse tijd! In dat streng moralistische en puriteinse tijdperk werd eten gelijkgesteld met seks hebben – daarom mocht een Victoriaanse vrouw zich aan geen van beide te buiten gaan!

Belladonna of (dodelijke nachtschade)

Men beweert wel eens dat Italiaanse vrouwen vaak Belladonna in hun ogen druppelden om de pupillen groter te maken en mooier te worden. Belladonna is een uiterst giftige plant die een coma of zelfs de dood kan veroorzaken, zelfs bij een kleine dosis!

Lange nekken in plaats van dikke

In Birma(Myanmar) zijn lange nekken het toppunt van schoonheid. Sommige vrouwen van de Padaung stam dragen 16 tot 20 ringen rond hun nek, en tot 30 ringen rond hun enkels! Als een meisje vijf jaar oud wordt, krijgt ze een eerste ring rond haar nek geschoven, het aantal en de waarde van haar ringen zijn een statussymbool voor haar. In de loop der jaren rekken de ringen haar nek uit. Zo wordt ze in de ogen van haar stamgenoten mooier. Tegen de tijd dat ze trouwt is haar nek ongeveer 25 cm langer geworden.

Een vrouw die overspel pleegt wordt bij de Padaung gestraft door de ringen rond haar nek weg te nemen. Ze is dan verplicht om de rest van haar leven liggend door te brengen, anders stikt ze. Door jarenlang ringen rond haar nek te dragen zijn haar nekwervels misvormd, de nekspieren hebben geen kracht meer en kunnen het gewicht van haar hoofd niet meer dragen!

De voeten afbinden

In het verleden was het afbinden van vrouwenvoeten heel gewoon in de Chinese cultuur. Als een meisje vijf jaar oud werd, bond haar moeder haar voeten in zodat ze kleine klompvoetjes kreeg. Hoe kleiner hoe beter. Dat maakte dat vrouwen als het ware door het leven moesten strompelen. Voeten die maar 7,5 cm lang waren kregen de eretitel ‘gouden lotus’. De schrijfster Pearl Buck schreef meerdere boeken waarin deze praktijk uitvoerig wordt beschreven (Oostenwind, Westenwind bijvoorbeeld).

Vandaag heeft China grotendeels het westerse consumptiepatroon overgenomen. Het communistische regime van Mao maakte in 1949 voorgoed een einde aan de praktijk van het voeten afbinden. Vrouwen werden dankzij een verknipte vorm van feminisme verheven tot de gelijken van de man, althans op de werkvloer. Door de introductie van de vrije markt zijn de Chinezen verslingerd geraakt aan het schoonheidsideaal dat ze kennen uit de advertenties.

Het hoofd inbinden

Het inbinden van het hoofd om een verlengd of afgeplat hoofd te krijgen is geen geïsoleerde praktijk. Je vindt hem terug in Borneo, Afrika, Frankrijk (in het Deux-Sevre district tot op het einde van de 19de eeuw) en Vanuatu, Malakula.

Het inbinden van het hoofd begint op Vanuatu als een kind ongeveer een maand oud is. Elke dag wordt het hoofd van het kind ingesmeerd met een pasta om de huid te verzachten. Verband dat gemaakt is van de binnenschors van de bananenboom wordt rond het hoofd van het kind gewikkeld, daarover wordt dan een geweven mandje gedrapeerd dat met touwen stevig wordt vastgeknoopt. Dit proces wordt gedurende 6 maanden regelmatig herhaald om de gewenste, verlengde vorm te krijgen. Als de opzet slaagt en het hoofd krijgt de vorm van een kachelpijp, wordt aan de trotse bezitter een hogere intelligentie en status toegeschreven. De persoon in kwestie staat volgens het volksgeloof in nauw contact met de wereld der geesten.

“We verlengen de hoofden van onze kinderen omdat dat tot onze traditie behoort, wij vinden die uitgerokken hoofden trouwens mooi,” aldus een vrouw van Zuid Malakua.

De Mursai

In het land van de Mursai in zuidelijk Ethiopië dragen vrouwen grote schijven van hout of klei in hun lip om zich mooier te maken. Ook de Kayapo indianen in Brazilië kennen deze praktijk, al is hij stilaan in onbruik aan het geraken.

Het proces begint bij de aanvang van de puberteit als de lip van het meisje gespleten wordt om de schijf aan te brengen. In de loop der jaren wordt die oorspronkelijke schijf regelmatig vervangen door grotere exemplaren. De omvang van de schijf in de lip van een vrouw is bepalend voor de waarde van haar bruidsschat. Hoe groter de schijf hoe meer geld de familie krijgt van hun toekomstige schoonzoon om met hun dochter te kunnen huwen. Veel Mursai vrouwen houden de praktijk in ere, hoewel hij door de moslim regering van Ethiopië buiten de wet werd gesteld.

Egyptenaren

De oude Egyptenaren waren meesters in het verfraaien van hun lichaam. Zowel mannen als vrouwen waren erg begaan met hun uiterlijk. Vrouwen droegen lippenstift, groene oogschaduw, zwarte eyeliner en blush die gemaakt werd van rode oker. Ze verbleekten hun huid met henna, en gebruikten lichaamsoliën. Een vrouw van hoge komaf verfde haar nagels rood, en bracht een laagje goudstof aan op haar tepels!

De bokkensprongen van het gewicht

‘De ideale lichaamsomvang’ is in de loop van de westerse geschiedenis nooit een stabiel concept geweest. De opvattingen over ‘het ideale gewicht’ veranderden voortdurend!

Wat in het verleden de norm was, is vandaag dikwijls gedateerd of lelijk en vice versa. En dat geldt ook voor de schoonheidsidealen in diverse culturen

De jaren 1800

Een veeleer plomp, vlezig en volslank lichaam dat in vorm gehouden werd door een stevig aangesnoerd corset dat de taille goed deed uitkomen – dat was het schoonheidsideaal van het Victoriaanse tijdperk. In dat tijdperk vonden vrouwen het even erg om mager te zijn, als wij vandaag om dik te zijn!

Anno 1890 luidde de tekst van een advertentie die een product om te verdikken aanprees als volgt:

Probeer niet om te lijken op die onfortuinlijk vrouw, die zich terugtrekt op haar slaapkamer om haar schrale lichaam te verbergen voor haar geliefde.

“In vier weken kwam ik dankzij de befaamde FAT-TEN-U Foods van Professor William 18 kg aan in gewicht. Ik voelde me van de weeromstuit veel vrouwelijker en gezonder.”

1900

In dit tijdperk werden vrouwer actiever en atletischer. Slank zijn werd populairder vermits het tellen van calorieën min of meer uitgroeide tot een wetenschap. Dokters lanceerden het concept van ‘het ideale gewicht’.

Tijdens de Eerste Wereldoorlog moest de mode wel een facelift ondergaan. Veel vrouwen gingen immers uit werken omdat hun echtgenoot aan het front vocht,  de kleren werden praktischer en gaven vrouwen meer bewegingsvrijheid!

1914

De eerste Beha zag het licht! Hij werd ontworpen op maat van de nieuwe, actieve, atletische vrouw.

1920

Het tijdperk van de jazz. Moderne vrouwen leidden een druk sociaal leven, bezochten jazz bars en clubs. Ze werden flappers (bakvissen) genoemd en droegen glitterjurken, die ontworpen waren voor de dansvloer.
De ideale flapper was slank, zelfs jongensachtig gebouwd, en veel vrouwen bonden hun bovenlijf in om een afgeplat profiel te krijgen! Dit androgyne (noch mannelijk, noch vrouwelijk) figuur werd benadrukt door losse jurken te dragen die borsten en rondingen verhulden.

flapper

1930:

Hollywood maakte vrouwelijke, ronde vormen glamoureus. Marilyn Monroe was dé femme fatale van dit tijdperk.

1940:

De Tweede Wereldoorlog drukte een stempel op de mode. Pakjes en jurken kregen een militaire toets. Rantsoeneringen en beperkingen hadden een invloed op de mode.  Lichaamsvet werd gezien als een teken van gulzigheid en als een belemmering van de persoonlijke efficiëntie.

1950:

Vrouwen vonden het belangrijk om er aantrekkelijk uit te zien voor hun echtgenoten die thuiskwamen van het front. Vrouwen namen een voorbeeld aan het wulpse lichaam van Marilyn Monroe om de eigen rondingen te gaan cultiveren

1959:

Barbie doet haar intrede.

1960:

Terwijl minirokjes en Twiggy de toon zetten voor het slankheidsideaal, was de hippiemode eerder bandeloos en eclectisch. In die jaren vocht de feministische beweging voor nieuwe en gelijke kansen voor vrouwen.

1970

De fitness rage begon, een slank en gespierd lichaam werd het na te streven ideaal.

1977

Punk ! Was het product van de opstandige jeugd – hun gekreukte broeken, aan repen gescheurde t-shirts en fluorescerende hanenkammen waren een statement tegen alle vormen van conformisme

1980

Powerkleren verbreedden de schouders van de vrouwenpakjes om aan te geven dat zij in economisch opzicht aan macht wilden winnen (Denk maar aan Sue Ellen in de soap ‘Dallas’). De fitnessrage vierde hoogtij omdat een slank en gespierd lichaam dé norm was.

1990

Gewichtscontrole werd een miljardenindustrie. De ideale schoonheid was lang en mager, met grote borsten. Slechts weinig vrouwen beantwoordden aan dat beeld en het was verdomd moeilijk om dat ideaal te bereiken!

2000:

Vandaag is het nog altijd ‘in’ om hyperslank te zijn. Vrouwen laten liposuctie toepassen, ondergaan maagverkleiningen, en borstoperaties om de gamine-look te bereiken. Deze ‘look’ is door toedoen van de media wereldwijd  een ideaal geworden.

http://www.women.tas.gov.au/awake/fickle.html

New York Times
October 3, 2002

Jarenlang stuurde Nigeria tevergeefs ‘s lands mooiste vrouwen naar de Miss World verkiezingen. De in eigen land aanbeden laureaten van ‘Het mooiste meisje van Nigeria’ die deelnamen aan deze internationale schoonheidswedstrijd kwamen meestal van een kale reis thuis.

Guy Murray-Bruce, manager van Silverbird Productions en brein achter  ’Het mooiste meisje van Nigeria’ had er zich bijna bij neergelegd dat zwarte vrouwen weinig kans maakten om de Miss World verkiezingen te winnen. De wereld is immers in de ban van het Westerse schoonheidsideaal.

Maar in 2000 gooide hij het roer drastisch om bij de selectie van de mooiste vrouw van Nigeria. De nieuwe internationale ambassadrice van zijn land moest uit een ander soort hout gesneden zijn. ‘De jury focuste in het verleden te eenzijdig op lokale schoonheidskoninginnen, het prototype van de mooie, uit de kluiten gewassen Afrikaans vrouw,’ aldus Murray-Bruce,  ”Ik vroeg hen om dit keer iemand  uit te zoeken die ons land op internationaal niveau kon vertegenwoordigen.”

De nieuwe strategie had onmiddellijk succes. ‘Het mooiste meisje van Nigeria’ van 2001 – Agbani Darego – deed een gooi naar de titel van Miss World in Sun City in Zuid-Afrika  Ze werd de eerste Afrikaanse winnares in de geschiedenis van deze internationale schoonheidscompetitie.

De jongste jaren had de reputatie van Nigeria te lijden onder geruchten over corruptie en fraude. De Nigerianen waren dan ook ’danig van hun melk’ door deze internationale erkenning. Plotseling was Nigeria het land van de mooie vrouwen.  Ms. Darego, die 18 was toen ze het begeerde kroontje in de wacht sleepte - werd stante pede een nationale heldin. Maar al snel moest de trots plaats maken voor verwarring. In een cultuur waarin ronde vrouwelijke vormen het mooie weer maken en omvangrijke heupen en borsten de hoekstenen zijn van  het vrouwelijk schoonheidsideaal, was de nieuwe Miss World maar een mager beestje. Sommigen noemden haar een blank meisje in een zwarte huid.

In werkelijkheid vonden de meeste Nigerianen, en dan vooral de oudere generatie, de nieuwe Miss World niet bepaald mooi. Maar er was meer aan de hand. Eén jaar na de overwinning van Miss Darego bevond Nigeria zich in het oog  van een sociale revolutie. Die omwenteling was typisch voor de invloed van de Westerse cultuur op een continent dat vandaag evenwichtsoefeningen uitvoert op de breuklijn tussen traditie en moderniteit.  De opvattingen van oudere Nigerianen over schoonheid zijn niet veranderd. Maar voor jonge, moderne Nigerianen hebben ronde lichaamsvormen afgedaan, zij opteren vandaag voor slanke vrouwen.

“Sinds Agbani de wereldtitel op haar naam zette, vragen kleine meisjes mij hoe ze slank moeten worden,” zegt Linda Ikeji, 22, een studente aan de universiteit van Lagos.

“Vroeger werden dikke meisjes benijd voor elke gram vet die zij meer hadden,” zegt Ms. Ikeji, die  67 kilo weegt bij 1m65. Sinds kort heeft ze een bijverdienste als fotomodel. “Sommige dikke meisjes dachten dat ze heel wat beter af waren dan mij. Maar Agbani heeft dat allemaal veranderd.”

Hier in Lagos, de commerciële hoofdstad van het land, worden de slanke ‘it-meisjes’ nu ‘lepa’ genoemd, een yoruba woord dat slank betekent, maar dat vroeger nooit voor mensen werd gebruikt. Er werd een populaire schlager gemaakt over ‘lepa-meisjes’. De opkomende Nigeriaanse filmindustrie is op de trend gesprongen door de film ‘Lepa Shandi’ uit te brengen waarin een broodmager meisje de hoofdrol speelt. Iemand die vandaag het Afrikaanse continent doorkruist kan er niet omheen. Vooral in West- en Centraal-Afrika is de omvang van de culturele make-over opvallend. In de Verenigde Staten is slank zijn misschien al langer een ideaal, maar in deze regio’s organiseerden etnische groepen tot voor kort festivals om dikke vrouwen te vereren. De vrouwen propten er zich vol met vlees en vitamines om hun lichaamsomvang te optimaliseren.

Bij de Calabari in het zuidwesten van Nigeria, had vet traditioneel een grote waarde. Voor hun huwelijk werden de bruidjes naar vetmestboerderijen gestuurd, waar zij onder supervisie van matrones enorme hoeveelheden voedsel moesten verorberen. Met massages werd hun lichaam in de vereiste ronde vorm gebracht. Na een verblijf van een aantal weken werden de vetgemeste bruidjes ontslagen. Ze showden dan hun nieuwe lichaam in een groteske parade op het dorpsplein.

Agbani Darego die de opvattingen over schoonheid in Nigeria aan het wankelen bracht, maakt deel uit van de etnische groep van Calabari — en wordt door haar eigen volk niet bepaald als een schoonheid beschouwd. “Vergeleken met veel andere Afrikaanse vrouwen stelt ze niet veel voor,” zegt Ken Calebs-Olumese, die niet tot de Calabari behoort, maar als eigenaar van de exclusieve nachtclub Coliseum één en ander weet over mooie vrouwen.

“De gemiddelde Afrikaanse vrouw is robuust, heeft brede heupen en een grote boezem,’ vertelt hij. “Dat is wat ze te bieden heeft in termen van schoonheid. Dat is eigen aan onze cultuur.” Mr. Calebs-Olumese, die 56 is, weet niet wat het woord ‘lepa’ betekent. Hij geeft ruiterlijk toe dat hij vanuit het perspectief van zijn generatie spreekt

Terwijl de veranderende smaak van jongeren meestal toegeschreven wordt aan de  Miss World zege , menen anderen dat  de knuppel al veel eerder in het hoenderhok werd gegooid.

In 1998, startte M-Net -het Zuid-Afrikaanse netwerk dat overal in Afrika via satelliet wordt ontvangen  – een queeste naar ‘Het Gezicht van Afrika’.” De inzet van deze wedstrijd was een contract van drie jaar met het Elite agentschap in New York. M-Net dat voor het merendeel Amerikaanse films en Tv-shows uitzendt selecteerde  Oluchi Onweagba uit Lagos uit honderden kandidaten.  Oluchi was een magere tiener die in eigen land qua schoonheid niet bepaald in de kijker liep.

“Dat was het eigenlijke startpunt,” zegt Frank Osodi, 36, een mode-ontwerper die een studio heeft in het Surulere district in Lagos. “Als je vroeger mager was, dachten mensen dat je ziek was, dat je een aidspatiënt was, of zo. Als je vandaag uit een familie van slanke mensen komt, hoef je jezelf niet langer te schamen.”

Sterker nog, ouders sporen hun dochters aan om deel te nemen aan schoonheidswedstrijden. In het verleden kon ik maar net genoeg kandidaten ronselen voor ‘Het Mooiste Meisje van Nigeria’ om de wedstrijd überhaupt te laten doorgaan, zegt Mr. Murray-Bruce. Voor de 2001 editie waren er maar 40 kandidaten, dit jaar hadden we er 400.

Niemand kan voorspellen of de jeugdige voorkeur voor een slank lichaam een rage, dan wel een blijvende culturele verandering is. Maar Maureen en Mary-Jane Mekowulu, een slanke 18-jarige tweeling, die beiden aan de universiteit van Nsukka in het zuidoosten van Nigeria  studeren, zijn vastbesloten om hun eetpatroon in de gaten te houden en dagelijks aan sport te doen.

“Door Agbani, zijn mensen gaan beseffen dat slank zijn mooi is,”  beweert Maureen. En ‘Het Mooiste Meisje van 2002 zal dat beeld nog versterken, voegt Mr. Murray-Bruce daar nog aan toe, “Zij is zelfs nog slanker dan Agbani,”

http://www.globalpolicy.org/globaliz/cultural/2002/1003beauty.htm

“Godzijdank, je hebt ‘ssang-ku-pool’. Dat zal je ouders veel geld besparen,”zei een vriendin van de familie toen ik vijf jaar oud was. Ssang-ku-pul is de plooi bovenaan het ooglid die karakteristiek is voor vrijwel alle Kaukasische types, maar die bij Aziaten uit de noordoostelijke regio ontbreekt. Volgens Sandy Cobrin, wordt slecht 25% van de Koreanen geboren met dat boogje, ze beveelt zelfs plastische chirurgie aan om een permanent curve te laten aanbrengen om alsnog aan het euvel te verhelpen.”

Gedurende jaren observeerde ik de Koreaanse trends en de Koreaanse popidolen vanuit een Koreaans-Amerikaans perspectief en ik denk dat ik eindelijk de betekenis van Koreaanse schoonheid begrepen heb. Het is een complexe en gelaagde betekenis. Schoonheid betekent in Koreaanse termen grote ogen, een bleke tint, een scherpe puntige neus, een redelijke lengte en een kleine kin en mond. In wezen komt het er op neer dat je in Zuid-Korea zo ‘blank’ of zo ‘Kaukasisch’ mogelijk moet zijn om voor het epitheton ‘mooi’ in aanmerking te komen.

Als kind begreep ik maar niet hoe een plooi aan de bovenkant van mijn ooglid mijn ouders geld kon besparen, totdat ik in de zomer van 1998 Korea bezocht. Ik wist dat de lijntjes boven mijn ogen mijn kijkers vermoedelijk groter deden lijken dan die van andere Aziaten, maar ik zag het financiële verband niet. Tot ik mijn tante bezocht die ik in jaren niet meer gezien had. Een jaar voordien had zij ooglidchirugie ondergaan. Ik merkte hoe de plooien die waren aangebracht haar ogen ronder maakten. Ze straalde toen ze me vertelde dat ze een flinke reductie op de ingreep had gekregen, en dat ze maar 700 dollar had moeten neertellen omdat ze de chirurg kende. ‘Hey’, zei ze tegen mijn zus die niet met ssang-ku-pul is gezegend, ‘waarom laat je je niet door diezelfde chirurg opereren. De meerderheid van de vrouwelijke Koreaanse bevolking staat te popelen om bij die man onder het mes te gaan. Ik had het geluk dat ik relaties had in het medische milieu’.

Schrijfster dezes voelde zoiets als opluchting, ik had dus zevenhonderd dollars uitgespaard. Maar in plaats van mijn geluk uit te schreeuwen, zweeg ik als vermoord. Voor de eerste keer in mijn leven voelde ik zoiets als schaamte voor mijn ras. Toen ik na het bezoek aan tante de drukte van de stad opzocht, zag ik overal chirurgische klinieken. Ook de aanplakbiljetten waarop Koreaanse vrouwen met westerse trekken één of ander produkt aanprezen sprongen in het oog. Nergens zag ik ook maar één advertentie die een model met kleine ogen, een rond gezicht en een kleine neus als eyecatcher gebruikte. Geen enkel model had het vertrouwde Koreaanse gezicht dat ik me herinnerde van vorige bezoeken aan Korea. Even later zag ik een meisje dat net uit zo’n chirurgische kliniek ontslagen was. Ze droeg een grappig gezichtsmasker en een enorme zonnebril. Mijn tante legde uit dat dat masker haar nieuwe neus moest beschermen, en dat de zonnebril diende om de sneetjes aan haar ogen te verbergen. Ik zuchtte. Hier stond ik dan, ik had duizenden kilometers afgelegd om het geboorteland van mijn familie te bezoeken in de hoop iets van de couleur locale op te snuiven, en ik werd gebombardeerd met McDonald’s, Nike en Koreaanse wannabe blanken.

Op de website Medscape las ik, “Zuid-Korea is wereldwijd koploper wat het aantal cosmetische ingrepen betreft. Ooglidchirurgie is er zo ingeburgerd dat meisjes die hun humanioradiploma behalen vrijwel automatisch zo’n ingreep cadeau krijgen. Ik begreep het nog steeds niet. Maar een jaar na dat bezoek aan Korea lieten mijn twee tienernichtjes hun oogleden corrigeren net voor hun zestiende verjaardag. Owee, de plaag had mijn familie bereikt! Mijn verbazing nam alleen maar toe: Wat is het toch dat plastische chirurgie zo aantrekkelijk maakt voor Koreanen.?

Want zoveel is zeker, plastische chirurgie oefent een magische aantrekkingskracht uit op mijn landgenoten. Het schoonheidsideaal houdt hen in de ban. In deze mysterieuze, maar eigenzinnige queeste naar een mooi uiterlijk, weten vrouwen niet beter dan dat ze moeten lijden en zichzelf wegcijferen om er goed uit te zien. Want dat lijden heeft heel wat bonussen voor hen in petto. De Koreaanse mensen denken dat ze met een perfect uiterlijk een betere partner kunnen vinden. Dat leidt dan weer automatisch tot een hogere levensstandaard en mooiere kinderen. Ook de professionele perspectieven worden ruimer met de juiste ‘looks’, en dan vooral in de zakenwereld. Maar op de keper beschouwd geloven Koreanen gewoon dat schoonheid een synoniem is voor geluk.

En in Korea, hanteren we tegen beter weten in dezelfde schoonheidsnormen als in de Westerse wereld. Een vrouw moet groot en slank zijn, met een romige teint, verfijnde gelaatstrekken, lange benen, grote ogen, en een sierlijk neusje. De film van Ann Shin , “Western Eyes” geeft op subtiele wijze de essentie weer van de strijd die Aziatisch-Amerikaanse vrouwen leveren om aan het Westerse schoonheidsideaal te beantwoorden. De protagonisten nemen hun toevlucht tot plastische chirurgie om mooi en aanvaard te worden. Ze geloven dat hun voorkomen, (vooral de vorm van hun ogen) de manier waarop anderen hen beoordelen zal beïnvloeden. De vrouwelijke immigrante denkt dat cosmetische chirurgie de pasmunt is voor assimilatie in een overwegend blanke cultuur. En hoewel er een wereld van verschil is tussen Aziatische migranten in de diaspora en de vrouwen in Korea zelf, worstelen ook de thuisblijvers met innerlijk dilemma’s omtrent hun voorkomen. Maar als de omgeving niet de belangrijkste oorzaak is voor deze drang om op blanken te lijken, wat of wie is dan wel de grote boosdoener?

Zijn de media de schuldigen? Het is inderdaad zo dat blanken alomtegenwoordig zijn: je ziet ze op TV, in advertenties en tijdschriften. Bovendien heeft ook de globalisering Zuid-Korea bereikt. De westerse popcultuur viert hoogtij in iedere uithoek van het land. Lacoste, Estee Lauder, Ralph Lauren, Louis Vuitton, en Chanel zijn merken die hoog genoteerd staan op het verlanglijstje van de plaatselijke jeugd. De Koreanen verhandelen hun geavanceerde elektronische producten via ondernemingen zoals Samsung, Hyundai, en Kia in ruil voor westerse kledij, cosmetica en popidolen zoals Britney Spears en Justin Timberlake. Maar Koreanen zijn niet alleen dol op deze westerse popidolen, ze willen niet alleen hun albums en kleren kopen, ze willen ook op hen lijken.

Misschien verklaart dit waarom het leeuwendeel van de Koreaanse celebrities tenminste één keer in hun carrière onder het mes ging. De Koreaanse popster Boa Kwon, bijvoorbeeld, die momenteel furore maakt in de popwereld van het Noordoosten van Azië (Japan, China, en Korea), Zij onderging ooglid- en neuschirurgie. En net zoals Britney Spears kleine meisjes inspireerde tot het dragen van minirokjes en naveltruitjes leerde Boa Koreaans meisjes dat cosmetische chirurgie normaal is en ‘cool’ op de koop toe.

De hang naar westerse schoonheid, is niet alleen een plaag in Zuid-Korea, ze vormt ook een bedreiging voor andere regio’s in Azië, zoals Japan en China. De Koreaanse popcultuur domineert vandaag Azië met een stortvloed van soap opera’s, films, cosmetica en technologie. In 2004, werden heel wat Zuid-Koreaanse cosmetische klinieken bestormd door Japanese en Taiwanese vrouwen die op de hoofdrolspeelster uit de TV show “Dae-jang-geum” wilden lijken. Newsweek beschreef de verwestering van de schoonheidsnormen als volgt: “De oosterse en westerse trends deden aan kruisbestuiving ‘with a vengeance”. De prachtige Indische godinnen en de Chinese schoonheden met hun hartvormig gezicht willen vandaag ronde ogen, ovale gezichten en een hyperslank figuur. Maar hopelijk is deze voorkeur voor westerse schoonheid maar een efimerische bevlieging, zoals tied en dyed jeans dat ooit waren.”

Helaas wijst alles er op dat dit schoonheidsideaal geen vluchtige trend is maar een heel reële standaard die zich steeds dieper in de Koreaanse samenleving ingraaft. Het uiterlijk begint een grotere rol te spelen op de werkvloer, in die mate zelfs dat ook steeds meer mannen hun toevlucht zoeken tot plastische chirurgie. Zo krijgt mijn neefje dat slank en lang is significant meer werkaanbiedingen dan zijn beste vriend die korter en zwaarder is, hoewel zij beiden afstudeerden aan dezelfde prestigieuze universiteit met ongeveer dezelfde resultaten. ABC news meldde onlangs dat de cosmetische klinieken in Korea van langsom meer mannen over de vloer krijgen. In sommige regio’s is ongeveer 1/3 van de patienten van het mannelijk geslacht. Ook bij hen ligt de ooglid- en neuschirurgie goed in de markt. Dit bewijst dat de westerse schoonheidsnorm ook de mannelijke hemisfeer heeft aangetast. Uit een studie van Men’s Health bleek dat 86 procent van de Zuid-Koreaanse mannen tussen 25 en 37 jaar oud gelooft dat hun competitiviteit op de arbeidsmarkt zou stijgen met een gespierd lichaam en een blits uiterlijk. Meer dan de helft van de ondervraagde mannen was bovendien niet tevreden met het lichaam waarmee moedertje natuur hen had uitgerust.

Is het een toeval dat de deelneemsters aan de Miss World-verkiezingen de jongste twee decennia dermate verwesterden dat het alsmaar moeilijker wordt om een onderscheid te maken tussen de Aziatische, Kaukasische, Spaanse en Afrikaanse kandidaten?

Misschien is de queeste naar westerse schoonheid zowel politiek als cultureel getint. Sinds de imperialistische periode in 1800 staat het beeld van blanke suprematie met natronloog in ons geheugen gegrift. De westerse landen, met de USA op kop, zijn immers de machtigste en de rijkste ter wereld. Misschien is daarom ook het verlangen om te lopen, te spreken en er uit te zien zoals de blanken tot op heden overeind gebleven.

En dan hadden we het nog niet over de natuurlijke aandrang van mensen om deel uit te maken van ‘the winning team’. De Koreanen associeren schoonheid met mensen die uit rijkere landen komen en doen er alles aan om hun idolen nog te overtreffen. Zo zullen ook minder rijke Zuid-Aziatische landen streven naar de schoonheid van Noord-Aziatische landen, met hun lichtere teint, en grotere lengte. De Noordoostelijke Aziaten streven op hun beurt naar de schoonheid van de rijkere westerse landen die zelfs nog lichter en groter zijn. En in de rijke westerse landen spelen de Duitsers en westelijke Europeanen de eerste viool omdat zij groter en rijker zijn dan de zuidelijke Europeanen. In wezen verschilt deze schoonheidsqueeste in niets van andere notoire begeertes, zoals honger naar roem of rijkdom bijvoorbeeld. Er is altijd wel iemand die rijker, beroemder mooier of slimmer is. Wij willen altijd net datgene dat we niet kunnen krijgen.

Veel vrouwen zien de superslanke modellen met grote borsten en een fijnbesneden gezicht en bewonderen hen in stilte. We kunnen het niet helpen dat we nieuwsgierig zijn naar mensen of plaatsen die we nooit zullen zijn of zullen kennen. Daarom zien we ook nooit een model met doorsnee maten op de catwalks van, pakweg, Versace. Onze dromen willen gevoed worden Aan realiteit hebben we doorgaans geen gebrek. En zo begint onze reis naar de volmaakte perfectie die echter ver buiten ons schootsveld ligt.

Of misschien hebben we de schoonheidsstandaard te danken aan de menselijke drang om zich te conformeren. We hebben de neiging in dichotomieën te denken: wit of zwart, goed of slecht, blij of triest, lelijk of mooi. En terwijl de globalisering en verwestering het noordoosten van Azie binnensijpelde, brachten zij in hun zog een nieuw concept van schoonheid mee. Want Parijs en Londen zijn de modecentra bij uitstek. De Koreanen lieten zich waarschijnlijk door deze mode-iconen inspireren om hun standaard voor fysieke schoonheid te bepalen.Ze wilden daarbij de kloof overbruggen tussen hun fysieke voorkomen en dat van de blanken..

We kunnen deze plaag alleen maar bestrijden door de mensen van Zuid-Korea individueel aan te pakken. Het feit dat bijna de helft van de bevolking niet tevreden is met zijn uiterlijk en plastische chirurgie overweegt toont aan dat er cultureel één en ander schort. Deze individuen kunnen alleen maar veranderen als de Koreaanse rolmodellen en andere mediafiguren hun houding wijzigen. Het is essentieel dat de scope van de Koreaanse media een nieuwe vorm aanneemt. De media moeten ophouden met het verspreiden van de boodschap dat Nicole Kidman en Britney Spears de norm zijn voor fysieke schoonheid, en benadrukken dat Aziatische karakteristieken ook zo hun charmes hebben.. Het is gewoonweg morbide dat Koreanen hun natuurlijke Aziatische schoonheid verwerpen en zo de notie bestendigen dat alleen westerse trekken mooi kunnen zijn.

NOTE:

The texts cited in this essay are: Burt Herman, “S. Korea Sees Boom in Male Plastic Surgery,” in ABC News Health, 2006; Sandy Cobrin, “Asian-Americans Criticize Eyelid Surgery Craze,” in Women’s E-news, 2004. Fred Guterl and Michael Hastings, “The Global Makeover,” in Newsweek, 2003; Medscape Today, “Cosmetic Surgery Past, Present, and Future,” 2006; Ann Shin, “Western Eyes,” 2000.

http://web.mit.edu/cultureshock/fa2006/www/essays/koreanbeauty.html

Traditionele opvattingen over vrouwelijke schoonheid variëren van cultuur tot cultuur en van generatie tot generatie. Stereotypen vieren hoogtij. Zo wordt over het algemeen aangenomen dat Latijns Amerikanen een zwak hebben voor kleine mollige vrouwen, dat Aziaten tuk zijn op ovale gezichten, zwart haar en een gemiddelde lengte, en dat Indiërs en Afrikanen voor de bijl gaan voor vruchtbare, corpulente vrouwen.

Terwijl deze stereotypen in het verleden misschien wel enige steek hielden, maakt de globalisering er vandaag definitief korte metten mee. Eenheidsworst is de nieuwe trend. In veel landen wordt tegenwoordig een ‘universele’ schoonheidsstandaard gehanteerd en dat wordt nog in de hand gewerkt door de organisatie van internationale schoonheidswedstrijden.

Wie beslist wat mooi is? In veel landen spreekt de industrie daar een woordje in mee. De jongste jaren doen multinationals een beroep op ‘branding’ als verkoopstechniek. Daarbij worden merknamen gekoppeld aan een bepaald menselijk profiel. Wie kleren van Benetton of Hilfiger draagt krijgt automatisch het label ‘cool, bangelijk, modern…’ opgeplakt. Producten worden gelinkt aan sociale status, exotische landen, filmsterren, fotomodellen, romantische plaatjes. De globalisering heeft ook de grenzen tussen landen en werelddelen vervaagt, zodat traditionele opvattingen over schoonheid meer en meer in elkaar overvloeien.

Er zijn vandaag verschillende krachten tegelijk aan het werk op het wereldtoneel:

1) zowel de Europeaanse als de Amerikaanse schoonheidsindustrie is op zoek naar nieuwe afzetmarkten. Met groots opgezette reclamecampagnes proberen zij elkaar de loef af te steken.

2) Amerikaanse films, televisieshows en schoonheidswedstrijden domineren wereldwijd de theaterpodia en televisiestations, terwijl zij het westerse schoonheidsideaal propageren.

3) In landen zoals India en China, is er een groeiende middenklasse met een groot inkomen, die al deze schoonheidsproducten koopt in de hoop zo hun levensstandaard wat op te vijzelen. Spijtig genoeg stellen heel wat mensen in de ontwikkelingslanden een Kaukasich, blank uiterlijk gelijk met economisch succes.

Historische context: Overzicht van de globalisering van de schoonheidsindustrie

De studie: “Blonde and Blue-Eyed? The Globalization of the Beauty Industry 1945-1980″, van de Harvard Business School werpt een verhelderend licht op de groei van de schoonheidsindustrie. Die groei verliep in 3 fasen:

1. de productie van parfum en zeep nam in het midden van de negentiende eeuw een hoge vlucht in de Verenigde Staten en West-Europa. De verstedelijking bracht immers heel wat stank en besmettelijke ziektes met zich mee

2. Schoonheidsproducten voor het gezicht: de vraag naar deze producten groeide vermits de commerciële fotografie, de verbetering van de druktechnieken, en de massaproductie van modetijdschriften het visuele bewustzijn verhoogden

3) Transformatieve schoonheidsproducten: lippenstift, haarontkleuringsmiddelen en mascara.

Tussen 1914 en 1945 geraakten schoonheidsproducten zoals zeep en toiletartikelen ingeburgerd in het rijkere westen. De Grote Amerikaanse Depressie dwong bedrijven om schoonheidsproducten betaalbaar te houden. In die periode werden producten ontwikkeld voor verschillende doelgroepen en etnieën. In ontwikkelingslanden zoals Zuid-Afrika en Azië ging de verkoop van zeep en hygiënische producten hand in hand met de koloniale inspanningen om de ‘primitieve’ volkeren te beschaven.

Toen Japan in de late jaren 1800 de overstap waagde naar de moderniteit, werd het wassen van handen en haren populair bij de elite. Het witverven van het gezicht, het afscheren van de wenkbrauwen en het zwartmaken van de tanden (allemaal traditionele praktijken) geraakten in onbruik. Vrouwen verfden hun gezichten alleen nog maar wit bij speciale gelegenheden, zoals huwelijken. Dat betekent dus dat zowel de producten als de manier waarop ze gebruikt werden globaliseerden.

In de jaren 1950 versterkte de Verenigde Staten nog het beeld van de lange, welgevormde blonde vrouw als de ideale schoonheid. Marilyn Monroe was daarvan een puntgaaf voorbeeld.

De televisie droeg een steentje bij aan de verspreiding van dat schoonheidsideaal door publiciteitsspotjes, films en soaps. De stijging van het gemiddelde inkomen van de huisgezinnen leidde tot de massaconsumptie van schoonheidsproducten. Andere westerse landen maakten kennis met de Amerikaanse hygiënenormen en schoonheidsproducten dankzij Hollywood en de filmindustrie. Toch verliep de verkoop in het buitenland niet zo vlot door beperkende wetgevingen op mediapubliciteit.

Schoonheidswedstrijden zoals de Miss World verkiezing (die in 1951 voor het eerst doorging in het Verenigd Koninkrijk) en Miss Universe (die in 1952 voor het eerst gekozen werd in de Verenigde Staten) kenden een wereldwijd succes, en zowat overal werden er lokale westrijden georganiseerd. De eerste donkerhuidige winnares van Miss World was Miss India in 1966; de eerste winnares van Afrikaanse afkomst was Miss Grenada in 1970.

Miss Universe lag aan de oorsprong van een nieuwe internationale schoonheidsstandaard die gebaseerd was op gezicht, lichaamsvormen, proporties en présence. Lokale competities begonnen die standaard te gebruiken om niet uit de internationale boot te vallen. De cosmetische industrie van de Verenigde Staten co-opteerde de winnaressen om er internationale ambassadrices voor hun schoonheidsproducten van te maken.

Omstreeks1980 werden lokale en etnische accenten in het schoonheidsideaal weer scherp gesteld. De markt werd op basis van etniciteit, gender en leeftijd opgedeeld in diverse segmenten. Maar een neutrale lichaamsgeur, natuurlijk witte tanden, slanke lichamen, waren kenmerken die overal ter wereld deel gingen uitmaken van de lokale schoonheidscriteria.

De trends en marketingtechnieken die hierboven werden genoemd zijn vandaag nog steeds ‘en vogue’, met groeiend succes overigens, vermits meer en meer barrières (beperkende wetgeving, regeringsinmenging, beperkte technologie) wegvallen.

Schoonheidsidealen in de Niet-Westerse culturen: China en India

Zowel China als India geraakten in de ban van het westerse schoonheidsideaal, en beide landen hebben een omvangrijke middenklasse met een hoog inkomen. Advertenties domineren de stedelijke gebieden en westerse televisieshows en films zijn er razend populair.

Verblekende gezichtsmaskers, geurige zeepsoorten en lotions zijn overal te verkrijgen in beide landen. En zowel in India als in China kopen mannen en vrouwen producten om hun huid bleker te maken. Ze hopen op die manier een beter leven te krijgen, met beter betaalde jobs en banden met de hogere klassen.

Er is al veel inkt gevloeid over de impact van schoonheidswedstrijden in India.

Zowel in de secundaire scholen als aan de universiteiten worden er regelmatig schoonheidswedstrijden georganiseerd. Maar dat is maar een kleine vingeroefening voor de nationale verkiezingen van Miss India. Bedrijven sponseren deze competities om de verkoop van hun producten te bevorderen. Op lokaal niveau worden de meisjes beoordeeld op basis van plaatselijke vereisten en voorkeuren, maar op nationaal niveau worden internationale schoonheidsnormen gehanteerd. De eerste Miss World verkiezingen gingen door in India in 1996. Feministische militanten hielden een protestmars. Daarom werd de badpakkencompetitie op de Seychellen georganiseerd. 

In 2003 gingen in China de eerste Miss Nep-schoonheids verkiezingen door. De kandidaten waren jonge vrouwen die plastische chirurgie hadden ondergaan en daardoor niet in aanmerking kwamen voor de Miss World of de Miss Universe competities. Jonge Chinese vrouwen gaan massaal onder het mes om hun kansen op een interessante job te vergroten, terwijl oudere vrouwen een beroep doen op de cosmetische chirurgie om er jonger uit te zien. Populaire ingrepen zijn: een plooi aanbrengen in het ooglid om de ogen ronder te doen lijken, het versmallen van de neus, liposuctie en borstimplantaten. Sommige vrouwen laten zelfs hun benen verlengen.

Vrouwengroepen houden zich opvallend stil in China. Sommigen geloven dat dit te wijten is aan de omvang van de schoonheidsindustrie. In 2005 was die immers de vijfde grootste industrie van het land, na de vastgoedsector, de autoverkoop, toerisme en IT. De jaarlijkse groeiratio van de schoonheidsindustrie is 20%, en het ziet er naar uit dat die trend zich nog geruime tijd zal doorzetten.

Conclusie

Multi-culturalisme was de voorbije decennia een strijdleuze in de Verenigde Staten om de diversiteit aan culturen in een positief daglicht te stellen. Toch blijven schoonheidswedstrijden, films, televisieshows en publiciteitsspots het beeld van de lange, hyperslanke vrouw met grote borsten idealiseren. Er zijn een paar uitzonderingen, zoals Dove’s Self-Esteem campagne of films zoals Little Miss Sunshine.

In 2008 kopen mannen en vrouwen overal ter wereld nog steeds producten om hun gezicht te verbleken, omdat ze een witte huid associëren met succes. En internationale modellenbureau’s hanteren nog steeds dezelfde normen om talent te vinden en te promoten. En last but not least: lichthuidige Indiërs en Afrikanen met Kaukasische trekken doen het nog altijd beter in de wereld van de mode en de miss-verkiezingen. Het duurde ongeveer honderd jaar om normen te veranderen en westerse lichaamskarakteristieken te idealiseren. Hopelijk duurt het géén honderd jaar om de schoonheid die in alle mensen aanwezig is te leren appreciëren.

http://www.globalization101.org/index.php?file=news1&id=114&PHPSESSID=760

Voor de acteurs in Pearl Harbor waren er drie hoofdrollen weggelegd: De twee mannelijke protagonisten werden gespeeld door acteurs met een normaal lichaamsgewicht, terwijl de actrice die de vrouwelijke rol vertolkte extreem slank was. Dit werd ook nog eens extra in de verf gezet. Na de film kreeg ik van de meisjes te horen dat ze erg van de film genoten hadden en dat ze de actrice zo’n weergaloos mooie vrouw vonden. Ze wilden op haar lijken..

In onze hedendaagse ‘affluent society’ worden we overladen met junk food, die stilaan essentiële voeding zoals graan- en zuivelprodukten verdringt van het menu. Zo blijven kinderen verstoken van een aantal belangrijke basisproducten die ze nodig hebben om gezond op te groeien. Schijnbaar abstracte begrippen zoals vitamines, mineralen, zijn niet langer sexy..

De boodschap die de samenleving geeft aan die meisjes staat bol van de contradicties. Enerzijds benadrukt de reclame het ideaal van een abnormaal slank vrouwelijk lichaam, anderzijds promoot diezelfde reclame het verslinden van tonnen ongezonde en dikmakende speedsnacks. Dit effect van de media vormt ronduit een bedreiging voor het lichaamsbeeld van vrouwen Het hoeft niet te verbazen dat jonge meisjes ziek worden als zij blootgesteld worden aan zo’n dubbelzinnige kretologie.

De samenleving zendt voortdurend boodschappen uit die opgepikt worden door jonge onschuldige kinderen die niet in staat zijn om de punten en komma’s van het hele verhaal exact in te schatten. Zij weten niet wat zij zichzelf aandoen door voedzame eetwaren in te ruilen voor lege calorieën.Tienermeisjes zijn bijzonder vatbaar voor de opvatting dat een aantrekkelijke vrouw naadloos slank moet zijn. Om zo slank te worden als de heldin van het witte doek, ontwikkelen veel vrouwen vroeg of laat een eetstoornis. Slechts een paar zullen er in slagen om het slankheidsideaal te bereiken, anderen krijgen bulimia nervosa en zullen een leven lang met gewichtsproblemen kampen.

Het is noodzakelijk dat de samenleving haar boodschappen over junk food en het slankheidsideaal kritisch onder de loep neemt. Zij deed dit al voor tabak, alcohol en drugs door wetgeving en publieke opinie op elkaar af te stemmen. Veel landen hebben nu wetten die het adverteren van deze schadelijke substanties verbieden of beperken.

Als regeringen er moeiteloos in slagen om roken door aangepaste wetten te beperken, moet het mogelijk zijn om diezelfde methode te gebruiken in de strijd tegen eetstoornissen. Zelfcontrole is onvoldoende. Wetgeving of andere regeringsacties zijn essentieel als we willen verhinderen dat de komende generaties van jonge vrouwen fysiek en psychisch gehavend uit de strijd met een zonder meer sadistisch ideaal komen. Het idealiseren van ongezonde, magere vrouwen moet – samen met het aanprijzen van schadelijke junkfood – het onderwerp van een publiek debat worden.

Written by: Gunborg Palme, certified psychologist and certified psychotherapist, teacher and tutor in psychotherapy.
First version: 26 Nov 2006. Latest revision: 04 Jul 2007.
Health and psychology

De Media

Okee, we geloven dus met zijn allen dat Calvin Klein een wolf in een schaapsvacht is en dat de heroin-chic look van Kate Moss vrouwen naar drastische afslankingsmethodes doet grijpen. Welnu, de beelden van frèle kindvrouwtjes hebben ongetwijfeld bijgedragen tot de populariteit van het slankheidsideaal, en de invloed van de media op eetstoornissen valt evenmin te ontkennen, maar is dat wel de clou van het hele verhaal ?..

Er zijn ongeveer 6 miljard mensen op de wereld, en ongeveer 10 miljoen mensen lijden aan één of andere eetstoornis. Dat bewijst toch wel dat de media niet iedereen aanzetten tot het ontwikkelen van anorexia of bulimia. (Recente statistieken toonden aan dat ongeveer één op honderd tienermeisjes mogelijk een eetstoornis ontwikkelt). Het is dus een beetje over het paard getild om van de media de grote zondebok te maken. De media zullen wel het eetgedrag beïnvloeden of discriminatie van zwaarlijvige mensen in de hand werken, maar eetstoornissen zijn geen diëten.

Het wordt kinderen met de paplepel ingegeven dat het uiterlijk belangrijk is. Denk maar aan die driejarige kleuter die constant bewierookt wordt omdat hij zo schattig is. Een toenemend aantal kinderen zit bovendien dagelijks urenlang voor de televisie en wordt op die manier gehersenspoeld voor het leven. Beelden op TV vertellen ons keer op keer dat we moeten vermageren, dat we slank en mooi moeten zijn, dat we schoonheidsproducten moeten kopen zodat de mensen van ons zullen houden. En daar worden we naar verluidt allemaal beter van. De programma’s op de buis tonen slechts zelden mannen en vrouwen met een normale lichaamsbouw, en zadelen ons op met het idee dat alleen het perfectioneren van ons lichaam het leven de moeite waard maakt.

Zwaarlijvigen worden geportretteerd als lui, als losers zonder vrienden, of als mikpunten van spot, terwijl slanke vrouwen en opgefokte mannen succesvol, populair, sexy en machtig zijn. Hoe kunnen we onze kinderen vertellen dat andere kwaliteiten van tel zijn, als de media deze boodschap voortdurend tegenspreken? Supermodellen worden in vrijwel alle populaire tijdschriften slanker en slanker. Modellenbureau’s zoeken gericht naar anorectische modellen om hun nieuwe creaties een gezicht te geven.

Het gemiddelde vrouwelijke model weegt tot 25% minder dan de modale vrouw en streeft naar een gewicht dat ongeveer 15 tot 20 % lager ligt dan wat gezond is voor haar leeftijd en lengte. Sommige modellen ondergaan plastische chirurgie, hun representatiemappen en foto’s worden gefotoshopt. De lichaamstypes en -beelden die we op die manier in onze maag gesplitst krijgen wijken af van de norm en zijn onbereikbaar voor de doorsnee mens. Maar door hun alomtegenwoordigheid overtuigen ze ons van het tegendeel. We moeten onszelf en elkaar er constant aan herinneren (vooral kinderen) dat deze beelden ‘fake’ zijn.

Ook dieetadvertenties verkopen gebakken lucht. Op de televisie, in tijdschriften en kranten worden we voortdurend bestookt met de boodschap dat afslanken ons gelukkiger zal maken en dat we dat bereiken door een bepaald dieet te volgen. Keer op keer wordt aangetoond dat rigoureuze diëten op termijn niet werken, en toch blijft de dieetindustrie met toeters en bellen de heilsboodschap verkondigen: “als je gewicht verliest krijgt je leven een nieuwe wending”.

“Dagelijks worden wij gebombardeerd met 400 tot 600 advertenties in tijdschriften, of aanplakborden, op TV en in de kranten. Eén op de elf van die advertenties propageert slankheid op een directe wijze, en dan hadden we het nog niet over de indirecte boodschappen,” zegt de woordvoerder van de About-Face organisatie.

Het is waar dat al deze beelden, advertenties en boodschappen een gezond zelfbeeld en waardering voor diversiteit in de weg staan, maar ze zijn niet de oorzaak van eetstoornissen bij mannen en vrouwen. Deze boodschappen hebben in feite niet zo veel om het lijf. Voor mensen met foute copingmechanismen of met mentale ziektes is de impact van de media misschien de spreekwoordelijke druppel die de emmer doet overlopen — maar als de leefsituatie, omgeving, of genetische constellatie van een jonge man of vrouw hen vatbaar maakt voor eetstoornissen (of alcoholisme, drugs, depressie, enz.) dan zullen TV-programma’s of tijdschriften het verschil niet maken.

Tenslotte is het belangrijk om weten dat Anorexia en Bulimia niet te herleiden zijn tot problemen met gewicht en voedsel. Het zijn complexe aandoeningen die vooral toeslaan bij mensen met een lage zelfwaardering, een onvermogen om emoties en stress te hanteren, en andere ziekmakende factoren.

Ook van Barbiepoppen wordt vaak beweerd dat ze een rol spelen in de ontwikkeling van een gestoord lichaamsbeeld en eetstoornissen. Niet alleen hebben deze poppen irreëel geproportioneerde, slanke lichaamsvormen, maar ze scheppen ook de illusie dat materiële welvaart, schoonheid en een slanke lijn de sleutels zijn tot succes. Barbie heeft zo onnoemelijk veel accessoires en prullaria in de aanbieding dat je het niet voor mogelijk houdt. Bovendien kan ze bogen op een heel assortiment van uitoefenbare beroepen zoals: prinses, en recentelijk nog tandarts. Welnu, ik geloof persoonlijk niet dat ieder meisje dat een barbiepop heeft een gedoodverfd slachtoffer wordt van eetstoornissen. Maar ik geloof wel dat het bij een kind de overtuiging doet postvatten dat materialisme, schoonheid, en slankheid noodzakelijke voorwaarden zijn voor succes. Op een leeftijd dat kinderen erg beïnvloedbaar zijn en proberen te lijken op de rolmodellen in hun omgeving, is het belangrijk te benadrukken dat deze poppen uit een droomwereld komen. Kinderen moeten hun verbeelding gebruiken en op een creatieve manier met Barbie spelen. Maar het belangrijkste is dat ze echte rolmodellen uit het echte leven te zien krijgen, zoals dokter, leraars, vrouwen en mannen uit de geschiedenis, kunstenaars, schrijvers en moeders en vaders.

Maatschappij en Cultuur

Een deel van de maatschappelijke problemen is het resultaat van een gebrek aan opvoeding. Jongens en meisjes moeten zich bewust zijn van het hoe en waarom van de veranderingen die hun lichaam ondergaat tijdens de puberteit. Ze moeten bovendien te horen krijgen dat ze trots mogen zijn op hun lichaam, ongeacht omvang of vorm. In de hedendaagse popcultuur bestendigen mensen bewust of onbewust het slankheidsideaal door hun gesprekken, commentaren of verbale steekspelletjes met vrienden. Vrouwen praten niet graag over hun gewicht, of willen niet gezien worden in dat badpak of die shorts. Zo wekken zij de indruk dat zij zich moeten schamen over hun lichaamsomvang. De chronische passieve  gewichtsobsessie in families (vrouw vraagt aan man ‘zie ik er dik uit in dit?), en in de vriendenkring (iemand die een tijdje uit de running was krijgt de commentaar: je bent afgevallen/bijgekomen) versterken het idee dat ons uiterlijk en gewicht van het grootste belang zijn. We wijzen met een beschuldigende vinger naar tijdschriften en dieetadvertenties, terwijl we zelf boter op het hoofd hebben.

De Amerikaanse smeltkroes van rassen en nationaliteiten is in twee categorieën onder te verdelen. Couch potatoes of exercise freaks. Kinderen krijgen te weinig de boodschap mee dat lichaamsbeweging gezond en essentieel is. Of ze zien ons fanatiek bezig met het verbranden van calorieën of vet, of ze zien onze lichamen in puin vallen door gebrek aan activiteit. We leven ook in het tijdperk van de videospelletjes en internet. Kinderen zitten uren voor de computer, verknocht als ze zijn aan Nintendo of Gameboy. Het is belangrijk om je kinderen aan te moedigen om buiten te gaan spelen en hen het belang van sport te doen inzien. Ze moeten beseffen dat ‘trop te veel is’. Het beste wat je voor je kinderen kan doen is hen in familieverband vier à vijf keer per week mee uit wandelen nemen, omdat het goed is voor het lichaam en omdat het leuk is.

Een recente studie van een populair televisienieuwsprogramma onderzocht het traject dat een persoon aflegt naar een professionele carrière en in welke mate het uiterlijk daarbij een rol speelt. Twee mannen en twee vrouwen werden naar een sollicitatiegesprek gestuurd (een van elk duo was aantrekkelijker dan de ander, en hun gelaatstrekken werden geaccentueerd met make up.) Ze kleedden zich wel allemaal op hun paasbest. Iedere keer werd de ‘meer aantrekkelijke’ man of vrouw voor een tweede keer uitgenodigd, of zelfs onmiddellijk aangeworven, hoewel de talenten en het diploma van alle kandidaten van hetzelfde kaliber waren. Het uiterlijk en het gewicht spelen nog altijd een rol bij aanwervingen, of promoties, vooral bij vrouwen. Vrouwen die werken worden geacht slank, goed gekleed en aantrekkelijk te zijn

De maatschappij speelt een belangrijke rol in het bepalen van de standaard die door het gemiddelde individu moet worden gehanteerd: in sommige landen is dat dik zijn, in andere landen prevaleert het slankheidsideaal. Ook specifieke groepen zijn soms bepalend voor wat als gewenst en oirbaar wordt gezien.

Balletdansers:

Het woord balletdanser doet onmiddellijk denken aan een slank individu. Dansers hebben niet alleen te kampen met een sterke druk om slank te blijven, zij streven ook perfectie na in hun voorstellingen en oefenen soms uren aan één stuk. De dansleraar hamert er op dat zij hun ideale gewicht moeten handhaven. De spanningen die door de hoge eisen worden opgewekt kunnen het risico op eetstoornissen bij dansers doen toenemen. In 1997 stierf een jonge ballerina Heidi Guenther aan een fatale hartaanval ten gevolge van een eetstoornis. Ze was amper 22 jaar oud.

Schaatsers :

In een wanhopige poging om aan het ideale profiel te beantwoorden en slank te blijven, of ook wel om de jury tijdens een competitie gunstig te stemmen, lopen turners en figuurschaatsers een verhoogd risico op eetstoornissen. Zoals bij dansers, leidt het streven naar perfectie tijdens wedstrijden en demonstraties tot uren van rigoureus trainen. Gymnaste Christy Henrich stierf in 1994 aan complicaties die te wijten waren aan haar eetstoornis. Ze was amper 22 jaar oud. Nadia Comaneci, Cathy Rigby and Kathy Johnson hebben zich geout en toegegeven dat ze strijd leverden tegen anorexia en bulimia.

Tieners en universiteitsstudenten:

De adolescentie is een verwarrende tijd. Jongeren trachten uit te vissen wie ze zijn om tot doelbewuste volwassenen te kunnen uitgroeien. Ze worden hoe langer hoe meer geconfronteerd met zelfstandigheid, de noodzaak om (levens)keuzes te maken en ze beginnen uit te gaan, hopend dat ze in de smaak vallen van het andere geslacht. Dit terwijl hun lichaam ingrijpende veranderingen ondergaat en de hormonen door het lijf gieren! Komen daar nog een paar extra problemen bij, in de familie, met vrienden of partners, dan is het gevaar voor een eetstoornis niet denkbeeldig.

Universiteitsstudenten staan onder druk om te slagen. Het maken van nieuwe vrienden, weg zijn van huis, een toenemende zelfstandigheid die gepaard gaat met verwarring en angst zijn bijkomende stressfactoren. Ze moeten plotseling bergen studiewerk verzetten en studeren tot diep in de nacht is eerder regel dan uitzondering. Bovendien staan ze nu zelf in voor de kook en de was en de plas. Vaak doen ze dat snel, snel tussen het socialisen, het studeren en het rondrennen door. De universiteit is een keerpunt in hun leven. Ze moeten zich aanpassen aan een nieuwe levensstijl. Indien dit niet vlot verloopt is het risico groot dat ze gestoord eetgedrag gaan vertonen. Het is zonneklaar dat eetstoornissen onder universiteitsstudenten in de lift zitten

www.something-fishy.org

Tips om je lichaamsbeeld te verbeteren

Steek dagelijks een aantal pluimen op je hoed: (self-affirmations)!

Het zijn je innerlijke kwaliteiten die van tel zijn. Draag kleren waarin je je comfortabel voelt. Draag geen kleren die te strak zitten of je bewegingsvrijheid beperken. Verwen jezelf regelmatig en koop kleren die je leuk vindt, en wel nu meteen. Draag kleren om je identiteit in de verf te zetten, niet om anderen te imponeren. Je moet je goed voelen in de kleren die je draagt.

Snij de labels uit je kleren.

Zodat de maat die op het kledingstuk vermeld staat je humeur niet kan kelderen!

Blijf uit de buurt van de weegschaal —

of beter nog, gooi ze weg. Laat je gewichtscontrole over aan de dokters. Je gewicht zou nooit je gevoel van eigenwaarde mogen aantasten of je beletten om een leuke persoonlijkheid uit te bouwen.

Denk optimistisch, voor je in de spiegel kijkt.

Als je ‘s morgens vroeg wakker wordt, breng jezelf dan in een positieve stemming voor je in de spiegel kijkt. Niemand ziet er goed uit met slaapogen, en je humeur zou niet mogen afhangen van het beeld dat je in de spiegel ziet. Ontspan je door een warme douche te nemen, en denk aan alle positieve dingen die je kan doen om stress gedurende de dag het hoofd te bieden (cope with any stresses of the day ahead), denk aan dingen in je leven waarvoor je dankbaar mag zijn – alleen dan zul je in staat zijn om trots te zijn op jezelf.

Spreek tegen je spiegelbeeld.

Focus op wat je leuk vindt aan je lichaam en denk er aan dat het okee is om je lichaam te waarderen, ook al heb je een maatje meer of minder.

Blijf uit de buurt van modetijdschriften.

Laat ons eerlijk zijn, de meeste mode- en vrouwentijdschriften spiegelen ons een vrouwelijk ideaal voor dat niet iedereen kan bereiken. Slechts 1% van de menselijke populatie komt in de buurt van dat ideaal. Meestal zijn dat modellen die een hele staf ter beschikking hebben – ontwerpers, make-up artiesten, camera-mensen, lichttechnici, fotoretoucheurs. Als je niet inziet dat deze tijdschriften een fantasiebeeld van vrouwen of mannen verkopen kan je beter uit hun buurt blijven. Investeer wat meer in tijdschriften die een invloed hebben op je inhoud: nieuwsmagazines, hobby-tijdschriften, (kunst, muziek, sport, reizen, binnenhuisinrichting, tuinieren, enz.) — je hebt keuze te over vandaag de dag!

Maak een ‘waarom ik van mezelf hou’ lijst.

Denk aan alle dingen aan jezelf waarvan  je houdt—misschien ben je wel eerlijk, creatief, intelligent, meevoeldend, loyaal, vriendelijk….schrijf ze op zodat je kan zien waarom je het verdient dat je van jezelf houdt. Hang de lijst op naast de spiegel als geheugensteuntje dat dit de dingen zijn die je echt mooi maken.

Neem de tijd om lief te zijn voor je lijf.

Laat je één keer per maand masseren, manicuren of peelen. Leg jezelf in de watten met een heet bad bij kaarslicht. Spreek af met een vriendin en geef elkaar een grondige pedicure. Koop lotions die goed voelen en ruiken en gebruik sensuele parfums of deodorants. Doe af en toe eens een tukje als je het nodig hebt, gewoon omdat je er zin in hebt!

Neem risico’s om jezelf uit te dagen.

Denk aan dingen die je normaal nooit zou doen en probeer ze uit (je zal merken dat de wereld niet instort) — Sla af en toe al eens een poetsbeurt over en laat je haar knippen in een leuke coup (hoeveel jaar loop je al met hetzelfde kapsel rond?), breng eens een hele dag door in je pyjama of ga aldus gekleed boodschappen doen. Het punt is:  je haar, je kleren, je propere huis zijn niet de dingen die je maken tot wat je bent. Bewijs het!

Ga naar plaatsen waar je nooit alleen zou naar toe gaan.

Ging je ooit alleen naar de film? Drink eens een kop koffie in je eentje in een leuk café en lees er de krant? Of wat dacht je van een dineetje in een populair restaurant. Dit is quality time voor jezelf, en jij bent de belangrijkste persoon waarmee je overweg moet kunnen. Neem het risico en probeer het!

Blijf alert voor de negatieve stemmetjes in je hoofd.

Als die verdomde stem in je hoofd zich weer eens laat horen om je te vertellen hoe afschuwelijk je bent, bedenk dan een strategie ( have a strategy) om die negativiteit om te zetten in iets positiefs. Niemand is perfect! Als je weer eens te kritisch bent voor jezelf , blok dan die negatieve gedachten af en geef jezelf een complimentje!

Blijf actief.

Bewegingstherapie is iets dat je levensgevoel versterkt. Waag je aan Yoga of Tai’ Chi. Volg karatelessen. Maak drie keer per week een wandeling van een dertigtal minuten. Ga buiten volleybal spelen met de kinderen uit de buurt (of je eigen kinderen) of ga rolschaatsen in het park met je vrienden. Maak een ontspannend fietstochtje bij zonsopgang. Maak een sneeuwman in de winter en zandkastelen op het strand in de zomer. Wees actief en geniet van het leven!

Vraag om een knuffel als je het nodig hebt.

Soms is er geen betere therapie dan een knuffel of een vriendelijk woord van iemand die om je geeft, maar onze geliefden kunnen geen gedachten lezen. Zeg het hen als je een slechte dag hebt en vraag om een knuffel, een schouder om op te leunen, of een oor om te luisteren.

Bescherm het kind in jezelf.

Kijk naar de kinderen op straat, of in de buurt — zou je hen een standje geven omdat ze zichzelf zijn? Let jij op het gewicht van een vijfjarige als je hem ziet spelen met zijn vriendjes? Zou je een kind dat gepest wordt niet beschermen? Wel jij verdient het ook niet om gepest te worden, en je verdient het ook niet dat je zo streng bent voor jezelf.

Denk er aan dat de mensen die echt van je houden, je appreciëren voor wie je bent, niet om hoe je er uit ziet. Denk er aan dat ‘er gezond uitzien’ een positieve eigenschap is. Het betekent dat je goed uitgerust bent, dat je normaal eet en ook voor je ziel zorg. Het betekent niets meer of niets minder dan dat. Lees boeken die je zelfbeeld kunnen helpen verbeteren! We zijn allemaal verschillend en zo hoort het ook.  Het is een unieke ervaring om te beseffen dat iedereen op een specifieke manier mooi is, ongeacht lichaamsomvang, kleur, of geslacht.  Dat geldt dus ook voor jou!

www.something-fishy.org

by Alicia Potter

John Updike once compared the male body to a bank account: as long as it’s healthy, a man doesn’t think much about it. Clearly John Updike never met Emanuel Ward. Ward has the physique of a star sprinter. His biceps bulge; his calves curve; under his green T-shirt, his stomach no doubt ripples. Yet last summer the 27-year-old Ward found himself fretting: how would he look in a swimsuit? Maybe not as buff as his buddies, he thought, vowing to step up his gym regimen. “I didn’t want to be ashamed,” he says. Not a typical guy thing to say, right? Think again. Being a man these days seems, well, an awful lot like being a woman. For men, more than ever, looks count. In Vogue and Men’s Health alike, modern-day Adonises sell everything from protein powder to Armani cologne. They’ve got washboard abs, silky skin, nipples so erect they cast shadows. The male torso reigns as the decade’s most powerful “crossover image” (appealing to men, women, gays, and straights alike), reports Peter Arnell of the New York advertising agency the Arnell Group. “It’s kind of sad, but sometimes I see a guy on TV who’s buff,” Ward says, “and if I haven’t been working out, I think, Wow! I better get back to the gym.” He admits a Hanes underwear ad usually does the trick. If this is gender equality, then the turning of the tables is not without a surprising, and potentially harmful, set of side effects. As men become more body-conscious, and as advertisers become more shameless about objectifying the male physique, men are acquiring problems formerly associated with women: eating disorders, body obsessions, low physical self-esteem. One body-image study found that 45 percent of men were dissatisfied with their physiques; women were only slightly less satisfied at 55 percent. Some women, like Gwynne Reynolds, a 28-year-old marketing executive, say it’s about time. “I think it’s only fair that men get a taste of what it’s like to be us,” she says. Meanwhile, millions of guys on StairMasters are pondering what it means to be a man. How else to explain the success of the movie The Full Monty, a 90-minute riff on the crisis of the male self-image? The British comedy, about six laid-off steelworkers who put on a strip show despite their considerable physical flaws, has already raked in about $80 million worldwide. Yes, The Full Monty was funny, but it revealed more than just flesh. “You’d better pray that women are more understanding about us,” one of the film’s characters says. “Anti-wrinkle cream there is, anti-fat bastard cream there is not.”

On a busy Monday night the Boston Body health club, on Boylston Street, the after-five crowd files in to sweat off a weekend’s worth of microbrews and pizza. In the weight-training area, a pack of guys grunt and heave like women in labor.

Jay Knudson, 21, is one of them. The six-foot-four, 215-pound law student works out an hour and a half a day, five days a week. “Guys who are working out in their 20s are not doing it so much for their health,” he says between biceps curls. “They’re doing it for the look.”

What look are they shooting for? Currently, two competing body types dominate the pages of GQ and Men’s Health. The first is a slender, sculpted, almost feminine look (think Brad Pitt); the second is a pumped-up but still low-fat physique (think Nicolas Cage). Both images differ greatly from past ideals of male perfection; not so long ago, the manliest men in popular culture were burly, barrel-chested, even hairy. Think of John Wayne in the ’40s, Burt Lancaster in the ’50s, Steve McQueen in the ’60s, Burt Reynolds in the ’70s — these guys probably couldn’t even point out their deltoids, never mind sculpt them. But this indifference to their appearance only made them sexier.

Then came the ’80s, the decade of aerobics, jogging, tofu — and two ubiquitous advertising campaigns featuring male bodies. The Soloflex guy and the Calvin Klein underwear model represented a whole new breed of man. Their bodies, precursors to the Pitt and Cage looks, were hairless and lean, feminized and decidedly self-conscious.

According to Daniel Harris’s 1997 book The Rise and Fall of Gay Culture (Hyperion), this new body aesthetic had grown partly out of trends in the gay community. For decades, Harris writes, the most attractive gay men had cultivated a slender, more feminized appearance. With the dawn of AIDS in the ’80s, however, gay men began to equate a slight physique with sickness, and they flocked to the gym. The perfectionist masculinity of gay gym culture quickly captivated Madison Avenue: think of Marky Mark, smirking in his Y-fronts across billboards and magazine pages. And although Marky himself was a celebrity, most of these ads divorced men’s bodies from their personalities in a way that hadn’t been done before. Who could name the Soloflex guy? The Diet Coke guy? High school girls could now line their lockers with magazine ads featuring anonymous male physiques as unrealistic as the swimsuit models their male classmates were drooling over.

Meanwhile, men were eyeing those diamond-hard abdominals and thinking that maybe, with enough time in the gym, they too could get cut. The average guy, of course, can no more shape his torso into Marky Mark’s than the average gal can whip herself into Cindy Crawford. But suddenly men were presented with a demanding ideal that seemed achievable through hard work. And that myth persists. Marcus Schenkenberg, the first man to enter the stratosphere of supermodeldom, has released a new, photo-cluttered biography in which he shares his workout routine with average Joes. His gut-conditioning tip: 650 abdominal crunches a day.

As society demands a fitter body, frowning on every pinch of fat, clinicians suspect an increasing number of men are crossing the line into exercise addiction. Signs of obsession include feelings of acute anxiety over a missed workout and an urge to make exercise a priority over friends and family. Most trainers recommend working out no more than an hour a day.But men don’t just worry that they are too fat; many worry that they are too thin. Researchers at McLean Hospital have just defined a body-image distortion disorder that they liken to “reverse anorexia.” Called muscle dysmorphia, the syndrome appears in athletes (both male and female) who, despite being dramatically muscular, are convinced that they are too small. Imagine a bodybuilder — 250 pounds, 20-inch biceps, 6 percent body fat — horrified to take his shirt off for fear he looks out of shape.

For some men, that means more muscle. Indeed, the number of men exercising has increased more than 30 percent since the start of the decade. According to the research firm American Sports Data, last year nine million men belonged to a health club. And on average, they went to the gym 88 days a year. For those keeping score, that was six days more than women.

Pope also adds that steroid use remains high. About one million American men have tried the drugs once; up to 6 percent have taken them by age 18.

Indeed, teenage boys are on their way to becoming the next generation of body-conscious men. They avidly lift weights, blend protein shakes, and buy bodybuilding magazines. “Compare that to when I was in high school in the 1960s,” says Pope. “No one even talked about working out.”

It’s well documented that for women, body obsession can lead to extreme dieting and exercise. How widespread are eating disorders among men? Hard to say. Men are notoriously hesitant to seek psychological treatment, particularly for body-image disorders.

Some sources report an increase in these problems among men, but T. Donald Branum, a Newton, Massachusetts, psychotherapist specializing in eating disorders, points out that the rise could simply be a matter of awareness: as clinical sensitivity to male eating disorders increases, therapists are diagnosing the problem with more frequency.

What we do know is that of the eight million Americans being treated for eating disorders, one million are men. According to Branum, men make up about 10 percent of anorexics and about 20 percent of bulimics. Nearly half of binge eaters are men.

Branum, who treats men aged 15 to 65, reports that many men are ashamed to suffer from a “woman’s illness.” Indeed, the term “eating disorder” usually conjures the image of a white, suburban teenage girl. But eating disorders among men were documented in medical journals as far back as 1649. It’s even suspected that Franz Kafka suffered from anorexia; hence his short story “The Hunger Artist.”

Recently, researchers at Massachusetts General Hospital found that gay men face a special risk for eating disorders, particularly bulimia. Like women, gay men feel undue pressure to adhere to a lean look. “There’s a high level of expectation in my culture,” says Boston Body manager Brian Borrelli, who is gay. “A gay guy’s supposed to have neat clothes, a fit body, a certain sophisticated style. It’s easy to take that to the extreme.”

Which he did. In high school Borrelli weighed 225 pounds. When he came out in college, he began dieting to fit the gay community’s beauty ideal. He skipped breakfast, grabbed a salad for lunch, and ate soup for dinner. He also ran eight miles a day. In seven months, Borrelli was down to 135 pounds. No one recognized that he was anorexic.

“There was never any help offered to me,” he says. “Let’s face it, you’re not going to be waiting for the T one day and look up and find a sign that says, ‘Are you a white gay man suffering from anorexia?’”

For the most part, eating disorder research has ignored male sufferers. And many treatment facilities exclude men, although body-image problems appear to have the same causes in both men and women. Branum reports that his patients with eating disorders typically grapple with issues of control, anger, and sexuality; food becomes their coping mechanism.

Although Branum doubts a man can develop an eating disorder simply from spending too much time reading GQ, he does believe that a man with an eating disorder may look to media images to determine physical goals. He explains, “The man begins to think, ‘If I look like that guy in the magazine, then things will be okay inside me.’”

There’s another way to look like the people in the magazines, of course, and here, too, men are venturing into women’s territory. Rumor has it that the babes aren’t the only ones on Baywatch with synthetic chests — yes, David Hasselhoff’s may be fake, too.

Last year men accounted for about 20 percent of all plastic surgeries, according to the American Academy of Cosmetic Surgery. All told, cosmetic surgeries on men rose 20 percent from 1994 to 1996, which wasn’t too different from the increase for women. Liposuctions for males, though, increased 30 percent, compared to 20 percent for females.

“Women come in waving Victoria’s Secret catalogues or Playboy clippings and say, ‘I want those breasts,’ ” says Barry Davidson, a Newton plastic surgeon. “Men come in and say, ‘I want to get rid of this fat.’ Then they grab it.”

Michael (not his real name), 34, had been grabbing his waist for years. Even in high school, when he was a skinny five-foot-ten, 150 pounds, Michael had love handles. He lifted weights and played racquetball five times a week, but the extra inches wouldn’t budge. “Every morning I’d put on my pants, look in the mirror, and they’d be there,” he says. “I just didn’t like the way I looked.”

Last year, he underwent abdominal liposuction. While Michael’s weight remained at 185 pounds following the operation, his waist shrank from 34 inches to 32 inches. The fat he lost (diluted with saline solution) was enough to fill two two-liter Coke bottles.

“I couldn’t be happier,” he says of his new waistline. “I guess I’m a vain type of guy, but if I could afford it, then why the hell not?”

Most abdominal liposuctions cost about $3000. Just because you can foot the bill doesn’t mean you’re a guaranteed candidate, though. Davidson warns that the operation is no substitute for exercise or dieting. In fact, many plastic surgeons won’t operate on someone who has not first tried traditional weight-loss methods. Age, however, is no barrier; Davidson operates on men in their early 20s to mid-50s.

Beyond liposuction, the anatomical possibilities for men border on the bionic. Doctors can lift the flap of skin on the back of the lower leg, insert a hunk of silicone, and presto: handsome, bulging calves. There are also pectoral implants (hello, Mr. Hasselhoff), hair transplants, breast reduction, and, of course, the very rare but much hyped penis enlargement. Davidson reports that most men seek surgery to contour hereditary soft spots that exercise can’t tone. Love handles, a rounded belly, or excess tissue in the breasts are common complaints.

The main reason men and women choose surgery is to improve their self-image, reports one study. Beyond that, male patients said that they also hoped to enhance their careers and to keep up with a peer who’s had surgery. It’s a desperate scenario: men surreptitiously checking each other out at meetings or in the locker room, trying to figure out who had a tummy tuck or a chin job.

Is this what we’re coming to: a silent competition over who’s got the firmest pecs?

There’s another way to look like the people in the magazines, of course, and here, too, men are venturing into women’s territory. Rumor has it that the babes aren’t the only ones on Baywatch with synthetic chests — yes, David Hasselhoff’s may be fake, too.

Last year men accounted for about 20 percent of all plastic surgeries, according to the American Academy of Cosmetic Surgery. All told, cosmetic surgeries on men rose 20 percent from 1994 to 1996, which wasn’t too different from the increase for women. Liposuctions for males, though, increased 30 percent, compared to 20 percent for females.

“Women come in waving Victoria’s Secret catalogues or Playboy clippings and say, ‘I want those breasts,’ ” says Barry Davidson, a Newton plastic surgeon. “Men come in and say, ‘I want to get rid of this fat.’ Then they grab it.”

Michael (not his real name), 34, had been grabbing his waist for years. Even in high school, when he was a skinny five-foot-ten, 150 pounds, Michael had love handles. He lifted weights and played racquetball five times a week, but the extra inches wouldn’t budge. “Every morning I’d put on my pants, look in the mirror, and they’d be there,” he says. “I just didn’t like the way I looked.”

Last year, he underwent abdominal liposuction. While Michael’s weight remained at 185 pounds following the operation, his waist shrank from 34 inches to 32 inches. The fat he lost (diluted with saline solution) was enough to fill two two-liter Coke bottles.

“I couldn’t be happier,” he says of his new waistline. “I guess I’m a vain type of guy, but if I could afford it, then why the hell not?”

Most abdominal liposuctions cost about $3000. Just because you can foot the bill doesn’t mean you’re a guaranteed candidate, though. Davidson warns that the operation is no substitute for exercise or dieting. In fact, many plastic surgeons won’t operate on someone who has not first tried traditional weight-loss methods. Age, however, is no barrier; Davidson operates on men in their early 20s to mid-50s.

Beyond liposuction, the anatomical possibilities for men border on the bionic. Doctors can lift the flap of skin on the back of the lower leg, insert a hunk of silicone, and presto: handsome, bulging calves. There are also pectoral implants (hello, Mr. Hasselhoff), hair transplants, breast reduction, and, of course, the very rare but much hyped penis enlargement. Davidson reports that most men seek surgery to contour hereditary soft spots that exercise can’t tone. Love handles, a rounded belly, or excess tissue in the breasts are common complaints.

The main reason men and women choose surgery is to improve their self-image, reports one study. Beyond that, male patients said that they also hoped to enhance their careers and to keep up with a peer who’s had surgery. It’s a desperate scenario: men surreptitiously checking each other out at meetings or in the locker room, trying to figure out who had a tummy tuck or a chin job.

Is this what we’re coming to: a silent competition over who’s got the firmest pecs?

http://www.infoplease.com/spot/mbi6.html

Hoe je jezelf ziet en hoe je jezelf voelt is vitaal voor uw geluk en uw slaagkansen in het leven. Je kan je gewenste streefdoel bereiken met de juiste instrumenten. Een mentale workout op tijd en stond kan je zelfbeeld in de vereiste vorm brengen. Meestal wordt het zelfbeeld in de dagdagelijkse tredmolen over het hoofd gezien. Toch is het bepalend voor het welslagen of het mislukken van de acties die je onderneemt.

Zelfbeeld is min of meer een synoniem voor de opinie die je over jezelf hebt. Een persoonlijke boekhouding van wie je bent, visueel, mentaal en fysiek. De meeste mensen staan zelden stil bij hun zelfbeeld. Ze ontkennen het bestaan er van. De geschiedenis herhaalt zich als we niet luisteren naar onze lichamelijke en mentale noden. Leer hoe je je zelfbeeld kan verbeteren door de volgende tips in praktijk te brengen: Als je deze principes op dagdagelijkse basis toepast zal je verbaasd staan over het resultaat.

Zelf-diagnose

Maak een lijstje met alle negatieve ideeën die je over jezelf hebt. Dingen zoals: ik ben te dik, mijn kantoor is altijd een puinhoop, ik ben niet goed in voetbal, wat als het niet werkt? Enz. Als die lijst klaar is maak dan een andere lijst met al de dingen die je positief vindt aan jezelf, m.a.w. je pluspunten. Zorg dat deze lijst langer is dan de eerste. Gebruik alleen positieve taal; ‘Ik kan goed luisteren, ik heb mooie ogen, Ik kan grappig uit de hoek komen, ik weet me te kleden, ik ben altijd en overal op tijd, enz.’

Bekijk nu één voor één de items op je negatieve lijst en zet er het positieve tegengestelde naast of herformuleer de eerste uitspraak op een positievere manier: ik sta te laat op wordt dan ‘ik kan vroeg opstaan’ ‘Ik ben te dik, wordt dan, ik ben aan de mollige kant. Deze nieuwe lijst wordt een actieve basis voor verandering. Dit is een zeer belangrijke stap. De hersenen nemen alle informatie die je hen geeft voor waar aan. Nu je een verbeterlijstje hebt, kan je een nieuw beeld voor jezelf creëren. Hang de lijst op een goed zichtbare plaats en bekijk ze regelmatig. Stel je zo vaak mogelijk voor dat je alles doet en bent wat op je lijst staat. Baken de ideeën, eigenschappen, hebbelijkheden af die je wil veranderen of verbeteren, maar zorg dat je streefdoel realistisch blijft. Als je gaat slapen, bekijk dan een 5- tot 10-tal minuten aandachtig je nieuwe ik. Misschien ben je slanker, heb je een nieuwe auto, een goed inkomen, fantastische vrienden en een leuk sociaal leven.

Deze mentale beelden werken in op je zelfbeeld en versterken je wensen. De hersenen kennen het verschil niet tussen realiteit en verbeelding. Je kan je gewenste beelden in werkelijkheid omzetten. Beslis dat je een nieuw beeld wil en zet je hersenen aan het werk om.het te creëren.. Focus op succes. Hou dagelijks een dagboek bij waarin je je successen (ook de kleine) noteert.. Als je vooruitgang boekt zal die lijst met successen groeien. Je zelfbeeld wordt sterker en weerspiegelt je vorderingen. Dit geeft dan weer positieve bekrachtiging aan je nieuwe ‘ik’. Leef in het heden. Veel mensen blijven vastgepind op de fouten en mislukkingen uit het verleden en maken zich zorgen over de toekomst. NU is het enige tijdstip dat je kan controleren..

Chris Widener zegt dat tijd meer waard is dan geld. Wij kunnen altijd meer geld verdienen, maar we kunnen nooit meer tijd maken. Je zult sneller vorderingen maken als je je concentreert op wat je ‘nu’ kan bereiken.

Maak een levensplan.

1) Hoe wil ik zijn.
Schrijf daar je verlangens daaromtrent neer en zet naast elk item de datum waarop je dit denkt te bereiken. Blijf wel realistisch en werk desnoods met kleine tussenstappen. Het zijn de kleine, haalbare successen die geleidelijk aan je zelfbeeld zullen verbeteren

2)Wat ik wil hebben’
is de titel van de tweede categorie. Schrijft daar de dingen neer die je absoluut wil verwerven, plak er desnoods foto’s bij en zet naast elk item de datum waarop je het gewenste in je bezit wil hebben .

3) wat ik moet doen.

Schrijf hier de stappen neer die je moet ondernemen om de wensen uit de eerste en tweede categorie waar te maken. Zorg dat je voldoende kleinere tussenstappen neemt. Dit noemt men het uitzetten van streefdoelen. Verzeker je er van dat je streefdoelen echte wensen of verzuchtingen zijn, realistisch en goed afgebakend.

ZelfBevestiging of bekrachtiging

Spreek jezelf regelmatig op een positieve manier toe: “Iedere dag word ik in alle opzichten beter en beter”. Benadruk je sterktes i.p.v je zwaktes. Zeg bvb.: ik ben sympathiek, i.p.v. ik ben te dik. Drukbezette mensen hebben geen tijd om hun zelfbeeld gedurig te versterken. Zelfs al is dit de snelste manier om het te vernieuwen. Hou dus altijd een aantal steekkaarten binnen handbereik, op je bureau, in de auto, de badkamer en in de buurt van je bed. Gebruik korte bekrachtigingen om positieve beelden in je hersenen op te wekken.

Je kan ook werken aan je lichaamsbeeld. Interessante links:

Je zelfbeeld is de ‘ik ben’ definitie die je aan jezelf geeft. Hoe je jezelf inschat bepaalt je persoonlijkheid, gedrag, acties en relaties..

Je ziet jezelf op basis van hoe  jij denkt dat anderen jou zien. Je hebt de neiging om de kritiek of de complimenten die je vaak te horen krijgt op te slaan op je innerlijke harde schijf (te internaliseren).

Een negatief zelfbeeld heeft invloed op je zelfwaardering en je prestaties.

Misschien is het nodig om het beeld dat je van jezelf hebt te verbeteren, vooral als je je slecht voelt in je vel. Niet aan te bevelen:

• Overdreven timiditeit en verlegenheid.
• Extreme nederigheid
• Jezelf permanent verslagen en inadekwaat voelen
• Blijven denken aan kwetsende opmerkingen en mislukkingen en spijt voelen
• Jezelf vergelijken met anderen, (in je nadeel) en je minderwaardig voelen
• Beschaamd zijn over je uiterlijk en een afkeer hebben van jezelf
• Terugkerende chronische problemen

Ontevredenheid ondervind je als je tot de conclusie komt dat je jezelf niet toestond om te doen wat je wilde.

Tips om een verbeterd zelfbeeld te creëren

• Je lichaamsbeeld.

Je moet leren van jezelf te houden. Je zal dingen doen die je lichaam ondermijnen als je er een afkeer van hebt.

Als je het moeilijk hebt met je uiterlijk moet je je manier van denken evalueren.

Is jouw idee over je lichaam realistisch? Zouden veranderingen je gelukkiger maken,  je meer zelfvertrouwen en succes opleveren?

Is er echt iets mis met je lichaam? Of is je ongenoegen gebaseerd op een hersenspinsels, foute denkschema’s die in je hersenen hebben postgevat.

Je moet eerlijk zijn, want jouw opinie over jezelf kan een barrière zijn voor je sociale contacten met anderen.

• Het beeld bijsturen.

Je moet het beeld dat je tot dusver van jezelf had veranderen. Je kunt die oude beelden wissen om ze te vervangen door nieuwe.

Maar eerst moet je uitvissen waar het precies mis ging. Beslis op welk vlak je je persoonlijke groei eerst wil aanpakken.

Werk er dan dag na dag aan op een consistente manier.

In je verbeelding kan je eender wat creëren, veranderen en wissen. Je manier van denken en handelen bijsturen in je hoofd zal je helpen om de persoon te worden die je wil zijn.

Schets een levendig beeld van je nieuwe ‘ik’ in je hoofd. Probeer er de emoties bij te voelen die naar jouw mening bij dat plaatje passen. Herhaal dat zo vaak als het kan. Meet jezelf de nieuwe rol aan van iemand die zijn projecten feilloos afhandelt.

Creëer nieuwe ervaringen.

Een negatieve persoonlijk visie op je uiterlijk maakt een deuk in je zelfvertrouwen. Je kan nieuwe ervaringen creëren om dat zelfvertrouwen een boost te geven.

je kan positieve acties ondernemen om met andere ogen naar jezelf te leren zien

Misschien moet je zelfs onaangename dingen ondernemen en vanuit je comfortzone een stapje in de wereld zetten. Nieuwe ervaringen kunnen je negatieve denkpatronen doorbreken.

En je kan nog meer doen, werk een beetje harder en probeer nieuwe dingen uit. Je zelfbeeld zal verbeteren en je zelfwaardering navenant.

• Verander je overtuigingen.

Je overtuigingen kleuren jouw prestaties en ervaringen in het leven in. Als je meer vreugde, geluk en betere relaties wil in het leven moet je er in kunnen geloven, en de negatieve ideeën over jezelf opzij zetten.

Je creëerde je overtuigingen door emoties te koppelen aan je gedachten. Je kan je huidige beperkende ideeën veranderen door het waarheidsgehalte ervan in vraag te stellen. Als je maar vaak genoeg je overtuigingen in vraag stelt ga je op de duur aan hen twijfelen. Het maakt een nieuwe persoon van je.

Stel je geest open voor nieuwe gedachten dat geeft je leven een nieuwe richting.

Het kostte je jaren om je zelfbeeld te ontwikkelen. Het zal ook tijd kosten om het te veranderen en een sterker zelfbeeld in de plaats te stellen.

Uw kijk op hoe het verder moet zal je motiveren om de nodige vaardigheden aan te leren, je denkpatroon te veranderen en actie te ondernemen.

Je moet denken, handelen en kijken als een succes voor je zelf een succes kan worden..

“Het zelfbeeld is een zeer sterke katalysator om je levenskoers te bepalen. Als je jezelf ziet als een persoon met meerdere kwaliteiten, kan die nieuwe persoon nieuwe mogelijkheden genereren.”.
Source unknown

mensen met aanleg voor anorexia:

- zijn van nature uit erg gevoelig. Kritiek komt bij hen dubbel zo hard aan als bij andere mensen. Zij beschikken bovendien over ultragevoelige sensoren die elke stemmingswisseling registreren. Ook een afkeurende houding kan hen dus op hun voetstuk doen wankelen. Zij willen immers hun uiterste best doen om bij iedereen in de smaak te vallen.

- vanuit die drang om zich te conformeren zullen zij de eerste zijn die zich door maatschappelijke tendensen en imperatieven de wet laten dicteren. Het door de media gehypte slankheidsideaal gaat er bij hen in als zoetekoek. Met alle frustraties vandien.

-  zijn erg prestatiegericht en perfectionistisch ingesteld. Zij leggen de lat voor zichzelf erg hoog. Mislukkingen zijn dus niet denkbeeldig. Maar elke mislukking wordt dan ook als een tragedie beleefd.

- veel mensen met anorexia hebben een traumatisch verleden achter de rug. Incest, mishandeling door één of beide ouders, grensoverschrijdend gedrag van familieleden, autoriteiten, anderen. Grensoverschrijdend gedrag en misbruik leiden tot zelfverachting en diverse stoornissen.

- overbeschermend gedrag van de ouders geeft hen het gevoel dat ze zelf tot niet veel in staat zijn. Ouders die hun kinderen beletten om zelfstandig te denken en te handelen zijn meestal niet goed bezig. Een kind moet zich – binnen de perken van het aanvaardbare – kunnen afzetten tegen heersende normen om tot een autonome volwassene te kunnen uitgroeien. Ook ideeën die niet stroken met de vigerende gezins’ideologie’ moeten kunnen geuit worden. Het is bovendien riskant om kwetsbare kinderen te vergelijken met hun zoveel beter presterende broer of zus, of om hen attent te maken op lichamelijke tekortkomingen.

- jonge vrouwen worden geconfronteerd met een heel gamma van – soms tegenstrijdige – maatschappelijke verwachtingen. In relaties zijn het doorgaans nog steeds de vrouwen die de zorg voor de kinderen en het huishouden op zich nemen, terwijl zij – soms noodgedwongen – toch ook uit werken gaan en carrière moeten maken. Veel meisjes verliezen de moed als zij denken aan alle maatschappelijke rollen die hen in de toekomst te wachten staan.

In ideale omstandigheden ontwikkel je op jonge leeftijd een gezonde dosis zelfvertrouwen die je een heel leven lang met je meedraagt. Voor velen onder ons is dat niet het geval, hetzij omdat dat ontwikkelingsproces verstoord werd, hetzij omdat ons zelfvertrouwen door ingrijpende gebeurtenissen in ons leven de mist inging. Je zal vandaag zelden iemand ontmoeten die volmaakt tevreden is met zijn of haar zelfvertrouwen. En laat je niet zomaar misleiden door mensen die op het eerste gezicht stevig in hun schoenen staan. Soms is dit niet meer dan een facade om het gebrek aan zelfvertrouwen te maskeren.

Het ontwikkelen van zelfvertrouwen is belangrijk, omdat het gebrek er aan voor heel wat problemen zorgt. Mensen met een gebrek aan zelfvertrouwen blijven vastzitten in onbevredigende carrières omdat ze niet genoeg in zichzelf geloven om een gooi naar een leukere baan te doen. Zo komen ze in een vicieuze circel terecht- als je niet gelukkig bent met wat je doet, werk je wellicht ook niet aan je volle rendement. En de middelmatige resultaten van je inspanningen op het werk versterken de idee dat je een minkukel bent. Daar lijdt dan je zelfvertrouwen weer onder. Ieder van ons verdient het om een job te doen die hem op het lijf geschreven is.

Iemand met een chronisch gebrek aan zelfvertrouwen gaat zich ten lange leste isoleren en zoekt zijn heil in diverse vormen van verslaving of ander zelf-destructief gedrag, zoals eetstoornissen. De meeste eetstoornissen, zoals anorexia of bulimia, onstaan vanuit het gevoel dat je een stoethaspel bent en dat je perfect moet zijn om jezelf te kunnen accepteren. Dit soort gedachtenconstructies leidt er soms toe dat  jonge vrouwen (die bijzonder vatbaar zijnvoor dit soort problemen) zich letterlijk doodhongeren. Zelfvertrouwen ontwikkelen en aanleren op jonge leeftijd is wellicht de beste verdediging om problemen op latere leeftijd te voorkomen. Zowel de school, de ouders als de maatschappij kunnen hierin een rol spelen

Tenslotte is een gebrek aan zelfvertrouwen ook hinderlijk in het sociale verkeer. Het beperkt je vermogen om bevredigende relaties op te bouwen met vrienden, partners of familie. Je plaatst jezelf steeds in de positie van underdog en anderen gaan dat zelfopgelegde stigma uiteindelijk internaliseren. Voorts is het mogelijk dat je je negatieve zelfbeeld projecteert op anderen, vaak op een kind. Ook allerlei vormen van misbruik (bv. mishandeling) zijn niet denkbeeldig. Al bij al is een gezond zelfvertrouwen een stevige bouwsteen voor een geslaagd leven.

Als het ergens misliep met het zelfvertrouwen van je kind is er één troost: zelfvertrouwen kan je op alle leeftijden aansterken. Deskundige therapeuten kunnen je daarbij helpen. Verder op dit blog vind je alvast een aantal tips .

Want op de keper beschouwd is het de omgeving waarin het individu opgroeit die bepalend is voor zijn/haar gevoel van eigenwaarde

Het is dus niet zo moeilijk om in te zien hoe belangrijk zelfvertrouwen en -respect zijn in de ontwikkeling van een kind en hoe die twee deelaspecten van de persoonlijkheid kunnen aangesterkt worden door het kind te belonen, te complimenteren, en te bekrachtigen

Van in de vroege jaren spelen zelfvertrouwen en -respect een subtiel krachtenspel met de omgeving dat uiteindelijk het gevoel van eigenwaarde zal bepalen. Waardering voor zichzelf en geloof in eigen capaciteiten zijn dus de eerste stapstenen naar echte tevredenheid en een leven dat voldoening schenkt. Het is ook een noodzakelijke voorwaarde om anderen te leren respecteren, en om je eigen interacties, relaties en geluk te verbeteren.

Anderzijds leidt een lage zelfwaardering tot angst en onzekerheid. Je maakt de wensen van andere mensen tot de jouwe, terwijl je eigen verlangens in de kou blijven staan. Het kritische stemmetje in je binnenste zal je bovendien doen struikelen bij elke stap die je onderneemt.. Mogelijk lijkt iedere uitdaging die je op je pad ontmoet een onoverkomelijke hindernis. Mensen met zelfvertrouwen nemen de volle verantwoordelijkheid op voor hun leven. Ze nemen zelf beslissingen zonder de consequenties daarvan te manipuleren of te minimaliseren. Ze moedigen ook anderen aan om verantwoordelijkheid te nemen  Echte zelfwaardering kent geen valse bescheidenheid. Die zegt: ‘ik kan dat’, ‘ik kan dat hebben’, en ‘ik kan mijn leven inrichten zoals ik het wil’. Een lage zelfwaardering zegt: ’Ik ben niet goed genoeg’, of ‘ik kan het niet’.

ELAINE SIHERA is an expert author, public speaker, media contributor and lifestyle columnist. The first Black graduate of the OU and a post-graduate of Cambridge University. Elaine is a Personal Empowerment and Relationships Consultant. Author of: 10 Easy Steps to Growing Older Disgracefully; 10 Easy Steps to Finding Your Ideal Soulmate!; Money, Sex & Compromise, among others (available on http://www.amazon.co.uk as well as her personal website). She describes herself as, “Fit, Fabulous, Over-fifty and Ready to Fly!”

http://ezinearticles.com/?Key-Factors-That-Develop-Self-Confidence&id=567920

Maak eens lijstjes van dingen die gelukt zijn, i.p.v. de zaken die je nog moet doen. Al die ‘ wat-ik-nog-moet’ lijstjes zijn funest voor het zelfvertrouwen. Het is veel beter om successen bij te houden. Zelfvertrouwen is ook een kwestie van je richten op de positieve zaken het leven. 

2. Stel uitdagende maar realistische doelen

 Probeer niet alles te kunnen. Als je eisen te hoog zijn, kun je je steeds een mislukkeling voelen. Zorg dat je geniet van de dingen die je kunt. Maar probeer ook af en toe iets te doen dat nét te moeilijk voor je is. Hoe  meer ervaring met het slagen in uitdagingen, hoe meer zelfvertrouwen je opbouwt. En hoe gelukkiger je wordt. 

3. Ken je positieve eigenschappen

Maak eens een lijstje van al het goede van jezelf. Wees niet te bescheiden, dit is een mooie gelegenheid om jezelf op de borst te kloppen. Draag die lijst bij je, bekijk haar van tijd tot tijd en vul haar geregeld aan. 

4. Kijk constructief naar kritiek 

Kritiek hoort bij het leven. Sta altijd open voor kritiek van anderen, maar weet dat die kritiek een specifieke    mening van iemand is. Die kun je accepteren of afwijzen. Jij bepaald welke kritiek voor jou belangrijk is en welke niet.

5. Ga om met succesvolle mensen

Mensen met weinig zelfvertrouwen voelen zich vaak bedreigd door succesvolle mensen. Ze gaan veel liever om met mensen die het minder goed doen dan zijzelf. Terwijl je juist van succesvolle mensen kunt leren. Succes trekt succes aan, net als negativiteit meer negativiteit aantrekt. Ga om met mensen die je bewondert en je wordt gestimuleerd om zelf succesvol te worden. 

6. Neem tijd voor jezelf

Doe gewoon die cursus Italiaans, ga lekker zwemmen of ga wijnproeven. Maak tijd voor jezelf en ontspan. Als je goed voor jezelf zorgt, erken je dat je behoeften net zo belangrijk zijn als die van anderen. Daarmee vergroot je je eigenwaarde en zelfvertrouwen.

 7. Verlaag je eisen een beetje   

Als je op feestjes bijvoorbeeld lastig contact legt met vreemden, verwacht dan niet dat je een ‘leuk, spontaan  gesprek’ gaat voeren. Bepaal vooraf dat een simpel gesprekje, desnoods over het weer, met één iemand voldoende is. Ben tevreden als je dat gedaan hebt en  beloon jezelf. 

8.   Accepteer complimenten   

   ”Wat heb je dat mooi gemaakt”. “Valt wel mee hoor, je had de kunstwerken van mijn medecursisten moeten zien”. Complimenten zijn bedoeld om je zelfrespect te vergroten. Neem ze dus aan, bedank de gever en deel  zelf ook complimenten uit. Het voelt goed om hardop je  waardering voor anderen uit te spreken en je krijgt er  waardering voor terug. Zorg wel dat de complimenten oprecht zijn en overdrijf niet. 

 9. Laat onzekerheid toe   

Mensen met een negatief zelfbeeld trekken nogal eens verkeerde conclusies. Dat ze blijkbaar niet zo leuk zijn, omdat ze pas op het laatste moment worden uitgenodigd voor een feestje. Bij gebrek aan bewijs voor die stelling (voor of tegen) moet je de onzekerheid gewoon toelaten. Trek de conclusie dat je gewoon moet  wachten tot de ware betekenis naar boven komt.

 10. Investeer in persoonlijke groei   

Vergroot je persoonlijke ontwikkeling. Lees boeken over persoonlijke groei. Schrijf je in voor een cursus  assertiviteit, zelfrespect, stressmanagement, zelfbeheersing of communicatievaardigheden. 

11. Creëer banden met anderen     

   Ieder mens wil bij anderen horen. Als die behoefte niet  wordt vervuld, kan dat leiden tot afzondering, vervreemding, eenzaamheid of depressie. Een gevoel  van verbondenheid versterkt zelfrespect en  zelfvertrouwen. Dus:investeer in je vrienden, word lid van een vereniging, ga op zangles of begin een leesclub. 

12. Voer zelfbewust telefoongesprekken     

   Moet je een lastig telefoontje plegen? Ga dan eens staan. Dit geeft een gevoel van lichamelijk en  psychologisch overwicht, ook al kan de ander je niet zien. En lach tegen de telefoon. Wie lacht lijkt  zelfverzekerder en zelfbewuster en wordt met meer respect behandeld. 

13. Denk positiever    

Programmeer je gedachten opnieuw. Herken negatieve ideeën en daag ze uit: is er bewijs voor deze gedachte?  Zet er vervolgens positieve gedachten voor in de plaats. Dus niet: “Ik heb die presentatie volledig verpest en sta voor gek” maar “Ok het ging niet denderend, maar iedereen vindt het lastig om voor een groep te spreken. Hoe vaker ik dit doe, hoe beter het zal gaan”. 

14. Denk niet zwart-wit     

   ”Als ik niet grappig ben, ben ik saai”. Zwart-wit denken vormt de basis voor perfectionisme. Of je doet het helemaal goed, of je bent een mislukkeling. Het is een onrealistische manier van denken. Niemand is honderd procent aantrekkelijk of totaal lelijk, compleet briljant of  volkomen dom. Ben je bewust van de zwart-wit    denkfout en sta haar niet langer toe. 

15. Let op je lichaamstaal    

 Afhangende schouders, het vermijden van oogcontact en een gesloten houding zijn tekenen van onzekerheid. Wil je een zelfverzekerde uitstraling? Ga dan rechtop zitten, doe de schouders naar achteren, maak oogcontact en lach met het hele gezicht. 

16. Wees assertief    

Assertiviteit vergroot de kans op succes in elke menselijke interactie. Wees duidelijk en eerlijk, en als je kritiek geeft, bekrititseer dan iemands gedrag, niet zijn persoonlijkheid. 

  17. Vergelijk jezelf niet steeds met anderen     

   Negatieve vergelijking is een van de acht denkfouten  van mensen met weinig zelfvertrouwen. Zeg meteen ’stop’ als je vergelijkt en vervang die negatieve gedachte door iets positiefs dat los staat van de situatie. Bijvoorbeeld: lekker weer vandaag. Als je jezelf tóch vergelijkt met een ander, laat je dan door diegene    inspireren. 

http://zoefhgn.spaces.live.com/blog/cns!F43F5C0EFEE2A6F6!3087.entry

Een blog boordevol informatie over zelfvertrouwen: http://zelfvertrouwen.wordpress.com

Tips voor meer zelfvertrouwen van de dovecampagne voor echte schoonheid

Slanke mensen zijn mooier. En gelukkiger. En rijker ook. Dat is tenminste het beeld dat de damesbladen ons willen doen geloven met hun geretoucheerde foto’s van slanke modellen. Veel mensen die af willen vallen hebben last van dat beeld. Niet voor niets is Dove begonnen met de campagne “Tijd voor echte schoonheid”, die dwars tegen het traditionele slankheidsideaal ingaat.

In plaats van perfect slank, rijk en gelukkig worden lijners ongelukkig en onzeker. Het is daarom veel beter om je zelfvertrouwen te halen uit je unieke lichaam en je bijzondere karakter. Leuk gezegd natuurlijk. Maar hoe doe je dat? Nou… Zo.

Bedenk dat je niet de enige bent
Verreweg de meeste mensen hebben niet die perfecte wespentaille en krijgen hem ook niet. Alleen in Hollywood bestaat de samenhang tussen perfecte lichamen en levensgeluk en rijkdom.

Bedenk dat lichamelijk aantrekkelijk een breed begrip is
Om lichamelijk aantrekkelijk te zijn, of je aantrekkelijk te voelen, is passen in de perfecte pasvorm geen voorwaarde. Persoonlijkheid en gedrag dragen veel bij aan wat je uitstraalt. Als je op straat rondkijkt, zeker met het mooie weer, zie je genoeg voorbeelden van mensen die zich aangetrokken voelen tot anderen die niet in het ideaalbeeld van de bladen passen.

Denk aan iets neutraals
Stop met te oordelen over je lichaam, stelt Dove bij de oefeningen voor je lichaamsbeeld. Als je denkt ‘wat een grote neus’, probeer dan in plaats hiervan te denken aan iets neutraals, bijvoorbeeld ‘de lucht is blauw’, om de emotionele reactie op de negatieve gedachte te doorbreken.

Weg met die kleren
Gooi alle kleren die niet passen weg. Als je strakke kleding draagt, benadruk je voor jezelf alleen maar hoe ‘verkeerd’ je lichaam is.

Vijf minuten voor de spiegel
Kijk vijf minuten per dag naar je lichaam in de spiegel – zonder te oordelen. Let op rondingen, de lengte van je armen, enz. Geef jezelf complimenten.

Werk aan een gezonde geest
Eet bewust en sport voor een gezond lichaam, maar let ook op wat er in je hoofd speelt. Focus niet op alles wat niet goed gaat, maar heb oog voor je sterke punten. Je houding tegenover jezelf is erg bepalend. Als je weinig vertrouwen in jezelf hebt, is de verleiding groot om defensief te worden, waardoor je onaardig over kan komen en dat is bepalender voor mensen in hun oordeel over je dan hoe je er precies uitziet.

Hoe kan je als ouder je kind meer zelfvertrouwen bijbrengen? * 9 tips uit Libelle..

Elke ouder wil wel dat zijn kind in zichzelf gelooft. Véronique De Goignies van de opvoedingswinkel in Turnhout geeft ons alvast 9 tips om je kind op het juiste pad naar meer zelfvertrouwen te helpen. 

• Inspraak is nodig, maar overdrijf niet. Luister naar de mening van je kind, hou rekening met zijn gevoelens, maar beslis zelf wat jou het beste lijkt.
• Laat je kind de wereld ontdekken, maar zorg thuis voor een veilig vangnet. Laat je kind voelen dat er thuis veiligheid en geborgenheid aanwezig is. Maak hem niet alleen duidelijk wat verboden is, maar zeg ook wat wel mag.
• Schouderklopjes zonder wierook, geef je kind het gevoel dat het ook wordt opgemerkt als het gewoon doet wat er van hem verwacht wordt. Beloon hem met een knuffel of met een leuke activiteit.
• Vrijheid, tijd, ruimte geven om uit te zoeken wat je kind graag doet, waar je kind goed in is en in wat niet. Wees een goede gids bij het uitproberen en experimenteren om het zelfvertrouwen op te bouwen.
• Schakel de kids af en toe in in het huishouden, zo krijgen ze het gevoel dat ze echt iets bijdragen. Laat hen proeven van succes door ze realistische en haalbare taken te geven.
• Door te praten, discussiëren, luisteren, leert een kind zijn eigen mening vormen. Leer je kind om zijn mening op een fatsoenlijke manier met andere mensen te delen.
• Ga niet altijd op in de dramatiek van je kind maar relativeer af en toe. Anders krijg je een leven vol muggen die een olifant lijken te worden.
• Leer je kind dat het oké is om fouten te maken en te mislukken. Leg de nadruk op het feit dat je kind geprobeerd heeft.
• Geef je kinderen tonnen liefde én het gevoel dat ze onmisbaar zijn.  

Tips om het zelfvertrouwen van uw kind te vergroten 

Oog krijgen voor wat uw kind goed doet

Probeer oog te krijgen voor wat uw kind goed doet en geef uw kind hiervoor complimentjes. U kunt op veel manieren laten merken dat uw kind iets goed doet: een knipoog, een kus, een aai over de bol of een enthousiaste opmerking.

Geef kinderen ruimte

Geef uw kind de ruimte, laat het zelf iets ondernemen: bijvoorbeeld een verkleedpartij of zelf knutselen.Mocht blijken dat u wat te veel vrijheid heeft gegeven, dan is het beter om de volgende keer de grenzen duidelijker aan te geven.

Stel niet te hoge eisen

Elk kind leert in stapjes lezen, schrijven en fietsen. Als de stappen te groot zijn, kan het kind het gevoel krijgen dat het helemaal niets meer kan. Uw kind heeft dan uw hulp nodig om een volgende stap te zetten. Daarbij is het goed om te kijken wat uw kind op dat moment wel aankan, daar groeit het zelfvertrouwen weer van.

Houd rekening met de leeftijd

Hoe ouder uw kind, hoe meer verantwoordelijkheid u uw kind kunt geven. Maar ook jongere kinderen kunnen heel wat aan. Al moeten ze soms ‘vechten’ om de kans te krijgen van een ouder broertje of zusje. 

Laat uw kind keuzes maken

U kunt uw kind helpen kiezen door op de gevolgen te wijzen. Bijvoorbeeld: “met een dikke trui aan heb je et warm in de klas”; “als je nu geen huiswerk maakt, kun je straks niet spelen”. 

Geef kritiek zo precies mogelijk

Als u vindt dat uw kind iets niet goed doet, geef de kritiek dan zo precies mogelijk aan. Vertel wat uw kind niet goed doet en waarom . Bijvoorbeeld: “je fiets moet je in de schuur zetten en niet buiten laten staan, anders kan ’t gestolen worden”. Als u alleen vertelt dat uw kind het fout heeft gedaan is dat erg onduidelijk en kan uw kind niet het gedrag verbeteren. Het helpt als u uw kind ideeën geeft hoe het iets beter aan zou kunnen pakken.

Spanning hoort erbij

Een beetje spanning hoort erbij als kinderen iets alleen moeten doen. Het gevoel van opluchting en trots na afloop, als het toch goed gelukt is, is dan groot. Dat zorgt dat uw kind meer zelfvertrouwen krijgt. En een volgende keer zal uw kind met meer zelfvertrouwen een taak aanpakken. 

Stel ook regels.

Het is ook belangrijk dat u regels stelt. Regels geven houvast en veiligheid.

http://www.ggdzeeland.nl/dbdocs/fileattachment_74.pdf

Brian Tracy is one of the world’s most powerful and sought-after seminar leaders, speaking on personal and professional performance. He has traveled and worked in more than eighty countries, and speaks four languages. He is a New York Times bestselling author, having written more than thirty-five books that have been translated into twenty-four languages. He has appeared on countless television and radio shows, and is featured regularly in major publications across the country, and overseas. He has also conducted high-level consulting assignments with several billion-dollar-plus corporations in strategic planning and organization development. Brian is married, with four children, and is headquartered in Solana Beach, California.

http://www.seminarsondvd.com

David Roche is een bekend humorist en entertainer die de beproeving van een leven met een misvormd gezicht heeft omgezet in een inspirerende boodschap die wereldwijd mensen weet te beroeren.

Albert Ellis (Pittsburgh (Pennsylvania), 27 september 1913 – New York City (New York), 24 juli 2007) was een Amerikaanse cognitieve gedragstherapeut die met name bekend is geworden vanwege de door hem in 1955 ontwikkelde Rationeel-Emotieve therapie. Hij wordt samen met Aaron Beck gezien als één van de twee vaders van de cognitieve gedragstherapie en was een van de invloedrijkste psychotherapeuten. Hij was van Joodse komaf.

Excerpt from Jeffrey Guterman’s first session with Albert Ellis
January 8, 1986Guterman: Self-acceptance.

Ellis: Self-acceptance means, I said, I accept myself whether or not I do well, not because I do well. And very few people have that and we have a hard time teaching it to people because they only want to accept themselves when they do well. They’re crazy. They’re mishuga.

Guterman: It’s a little confusing.

Ellis: I know and you better go over it many, many times until you really see the difference between self-esteem, I am a good person because, and self-acceptance, that I can always accept myself even if I murdered 20 people. I wouldn’t accept my murdering.

Guterman: What would be the benefit of me accepting myself instead of esteeming myself?

Ellis: Then you wouldn’t be anxious

Vanaf het ogenblik dat de cartoon ‘Ben ik dik’ op een populaire website voor adolescente meisjes verscheen, werd de mailbox van de site met berichten bestookt. De cartoon stak de draak met een meisje dat zich constant zorgen maakte over haar gewicht en zich schuldig voelde omdat ze een hamburger had verslonden. Maar de mails waren geen reactie op de cartoon als zodanig, het waren kreten om hulp.

“Ik zou anorectisch worden als ik het lef had” reageerde een tienermeisje. “Ik ben aan het eind van mijn Latijn” mailde een ander. Veel respondenten gaven toe dat ze geen badpak durfden dragen in het openbaar. “Jongens houden alleen maar van me om mijn lichaam” was een opmerking die ook vaak terugkwam. “Ik meet 1m63 en weeg 70 kilo. Ben ik dik?”

Eetstoornissen komen in de USA op de derde plaats wat ziektes en aandoeningen bij jonge meisjes betreft. Dat beweerde in 1998 althans een rapport van de Amerikaanse Medische Associatie. In plaats van ”Catcher in the Rye” te lezen, gitaar te spelen of  feestjes te bouwen, tellen meisjes calorieën en maken ze stennis omdat hun billen te dik zijn. Jongens hebben het evenwel ook niet onder de markt. Terwijl meisjes willen afslanken, zijn jongens tuk op een HULK -uiterlijk, met gespierde schouders en een massieve nek.

Ouders kunnen er heel wat aan doen om hun kinderen een gezond beeld bij te brengen van het lichaam dat ze hebben.

Karen Johnson, vice-president van de Nationale Vrouwenorganisatie die in 2000 de derde editie van de ‘Hou Van Je Lichaam Dag’ sponserde, pleit voor een dubbele aanpak:

“Eerst moeten ouders zelf ophouden met voortdurend in de spiegel te kijken en dingen te zeggen zoals: “Ik ben zo dik.” Ouders kunnen het goede voorbeeld geven door hun eigen lichaam te accepteren” zegt Johnson.

“Ten tweede kunnen ouders hun kinderen een gezonde dosis scepticisme meegeven zodat ze zich afvragen of de modellen in de glossy magazines wel een realistisch ideaal presenteren. De modellen van vandaag wegen 23¨% minder dan de gemiddelde vrouw” aldus Johnson, die cijfers haalt ze uit de CDHS. “Twintig jaar geleden, wogen modellen maar 8% minder.”

En hoeveel moeite moeten modellen precies doen om hun bijgewerkte gezichten, hun Barbiefiguurtje en hoge jukbeenderen te behouden.? Lauren R. Weinstein, die de  “Am I Fat?” cartoon tekent, portretteert modellen die zichzelf in volgende termen beschrijven: “Ik ben een 16 jaar oude junkie’ zegt één van hen, en dat is een toespeling op de ‘heroin chic’ look die momenteel populair is in de modewereld, denk maar aan Kate Moss. “Ik werd chirurgisch herbouwd’ zegt een ander model. Wat de fabuleuze mannen betreft die deze modellen daten, zeg één van Weinsteins’ modellen: “Het zijn meestal rijke viespeuken die mij als symbool van hun macht gebruiken.”

Het is belangrijk om kinderen gezonde eetgewoonten aan te leren. Diëtiste Barbara Storper is hoofd van Foodplay Productions, een bedrijf in Massachusetts dat overal in het land lezingen geeft over gezonde voeding. “De regel is heel simpel”, zegt Barbara: “heb je  honger, eet dan, ben je verzadigd stop dan.”

“Wij moedigen ouders niet aan om hun kinderen op een dieet zetten,” zegt ze. “Want dat brengt een cyclus op gang van mensen die hunkeren naar dat wat ze niet kunnen krijgen.  Zorg liever dat er voldoende gezond voedsel in huis is, doe niet hysterisch over de hoeveelheid die de kinderen eten en maak van lichaamsbeweging een vast onderdeel van de dagelijkse routine. In plaats van na het avondmaal te cocoonen op de sofa kan je een familiewandeling maken.”

Vermits voedsel ook te maken heeft met welzijn, vindt Storper het belangrijk om te luisteren naar de emotionele boodschappen die een kind mogelijk wil overbrengen door te veel of te weinig te eten. “Probeer de juiste conclusies te trekken uit het eetgedrag van zoon of dochter,” zegt ze. “Luister echt. Misschien moet je een vreetbui vertalen als:  ’Jij was er niet toen ik je nodig had’ of  ‘Ik honger ontzettend veel naar aandacht’.

“Moedig je kinderen aan om hun dromen met passie na te streven. Hoe meer ze van astronomie houden, hoe minder kans dat ze een obsessie ontwikkelen om te lijken op Julia Roberts of Richard Gere. Zij moeten in de eerste plaats plezier hebben en in het reine komen met hun lichaam of hoe ze er uit zien”. zegt Heather McDonald, één van de bezielers van Gurl.com.

“Moedig ze aan om zich bezig te houden met dingen die hen gelukkig maken,” aldus McDonald. ‘Ze moeten weten dat lichaamsbeweging  meer te maken heeft met zich goed voelen in zijn vel dan met een militaire dril om gewicht te verliezen. “

Cartoonist Weinstein schreef in antwoord op de triestige boodschappen die zij ontving van de tieners ‘Beeld je in wat we zouden kunnen doen (en hoeveel meer plezier we zouden hebben) als we alleen aandacht hebben voor dat waar we van houden

© 2000 Healtheon/WebMD. All rights reserved

Gestoord lichaamsbeeld? Vrouwen met een eetstoornis hebben juist een realistisch idee over hun eigen lichaam. Het zijn de gezonde vrouwen die een gekleurde bril dragen – een aangenaam roze bril.

Vrouwen met eetstoornissen zijn niet de makkelijkste klanten voor psychiaters. Het kost ze bijzonder veel moeite om hen ervan te overtuigen dat ze een gestoord lichaamsbeeld hebben. Dat zou wel eens kunnen komen doordat de vrouwen het bij het rechte eind hebben, volgens Anita Jansen, hoogleraar psychologie van de eetstoornissen aan de Universiteit van Maastricht: “Niet de psychiaters, maar die vrouwen hebben gelijk.”

Dat blijkt uit het oordeel dat twaalf vrouwen mét en veertien vrouwen zonder een eetstoornis over hun eigen lichaam gaven, vertelde Jansen afgelopen week op het symposium Bessensap, een jaarlijkse ontmoeting tussen wetenschap en pers. Weinig verrassend was dat de eetgestoorde groep zichzelf gemiddeld een magere zes gaf, terwijl de gezonde vrouwen zichzelf met een zeven en een half veel mooier vonden.

Evenmin verrassend was dat een panel van honderdzestig mensen – opgetrommeld via de Trompetter en andere Limburgse bladen – beide groepen ongeveer hetzelfde schoolcijfer voor aantrekkelijkheid gaf. Het forum kon namelijk niet inschatten wie een eetstoornis had en wie niet. De twee groepen waren immers gemiddeld even jong, hun figuur vergelijkbaar, alle vrouwen waren van normaal gewicht en stonden allen in neutrale pose en hetzelfde oerdegelijke ondergoedsetje op de foto, van schouders tot voeten. “Dit was overigens het moeilijkste deel van het onderzoek,” zegt Jansen. “Krijg maar eens vrouwen met een eetstoornis zover dat ze zich over hun schaamte heenzetten en in hun ondergoed op de foto durven.”

Wél verrassend was de hoogte van het cijfer. Dat lag op een zes voor de eetgestoorde, respectievelijk zes-plus voor de gezonde vrouwen; dus geheel in lijn met het cijfer van de eetgestoorde vrouwen. “De vrouwen met het zogenaamd verstoorde lichaamsbeeld hebben dus juist een correct idee over hun eigen lichaam,” concludeert Jansen. “Het zijn de normale vrouwen die een sterk vertekende waarneming hebben van hun eigen aantrekkelijkheid. Kennelijk hebben de gezonde Hollandse vrouwen een erg roze bril op.”

“De vrouwen met het zogenaamd verstoorde lichaamsbeeld, hebben juist last van realisme. Vergelijkbaar met het ‘depressief realisme’; depressieve mensen schatten bijvoorbeeld risico’s beter in dan gezonde mensen,” zegt Jansen. Het realisme van de eetgestoorde vrouwen bleek nogmaals, toen ze als minpunt dezelfde lichaamsonderdelen opgaven, die door het forum als minst mooi werd beschouwd. Terwijl de gezonde vrouwen niet van zulke zelfkennis getuigden en heel andere schoonheidsfoutjes noemden.

Daar zit je dan als psychiater. ‘Nou mevrouw, als u dat vindt, dan zult u inderdaad niet zo aantrekkelijk zijn, en zullen uw bovenbenen wel buiten proporties zijn. Onderzoek heeft namelijk uitgewezen dat buitenstaanders mensen als u groot gelijk geven.’ Lekker therapeutisch.

“Toch denk ik dat het geen kwaad kan als ze dat weten,” vindt Jansen. “Maar het is vooral zinvol als ze begrijpen hoe gezonde vrouwen dat aanpakken.” Gezonde vrouwen kijken zichzelf namelijk mooi, zagen Jansen en collega’s toen ze ongemerkt hun oogbewegingen volgden. Hun blikken rusten vooral op hun eigen mooiste lichaamsdelen (‘wat heb ik toch mooie schouders’) en andermans mindere kanten (‘wat heeft die een dikke kont’). Hier gaan de ontevreden vrouwen de mist in. Ze bevestigen continu hun negatieve lichaamsbeeld door vooral naar hun eigen minpuntjes en andermans schoonheden te kijken.

Simone de Schipper

Anita Jansen: Spiegeltje, spiegeltje aan de wand… Presentatie op Bessensap, een jaarlijkse ontmoeting van wetenschap met pers, georganiseerd door NWO en de Vereniging Wetenschapsjournalisten Nederland (Nemo, 18 mei 2004).

http://noorderlicht.vpro.nl/artikelen/17723225/

In Beperkt Houdbaar laat Sunny Bergman zich, net als in haar vorige films, inspireren door haar persoonlijke leven. Op 34-jarige leeftijd is Sunny bang om binnenkort niet meer aantrekkelijk te zijn, tegelijk is ze boos omdat vrouwen voortdurend op hun uiterlijk beoordeeld worden.

Perfecte schoonheid lijkt nu voor iedereen bereikbaar. Cosmetische chirurgie is net zo gewoon geworden als de kapper, de tijd van rimpels en kwabben is voorbij. Hoe maakbaar is schoonheid? Een boekje open over de beautyindustrie.

“Mijn voorhoofd fronst, mijn taille is te breed en mijn billen zijn te klein. Is er iets mis met mij of word ik langzaam gek gemaakt door reclamebeelden van een onhaalbaar schoonheidsideaal?,” vroeg Sunny Bergman (34) zich af, gefrustreerd door het heersende vrouwelijke schoonheidsideaal van ‘jong en dun’. Ze maakte hierover een uitstekende, maar schokkende documentaire: Beperkt houdbaar, die ook bijzonder interessant is voor moeders om samen met hun dochters naar te kijken. Enkele feiten uit haar documentaire:

o Vrouwen zijn ontevredener met hun uiterlijk dan ooit, slechts twee procent van de vrouwen vindt zichzelf mooi.
o Alle schoonheidsbeelden in reclame en modebladen zijn gephotoshopt en hebben niet veel meer te maken met levende vrouwenlijven; wie naar deze schoonheid streeft, jaagt per definitie een onrealistisch, dus onhaalbaar schoonheidsideaal na.
o Omdat we ons niet meer hoeven neer te leggen bij rimpels en te veel vet, en dat ook niet meer willen doen, rijzen cosmetische klinieken de grond uit en is cosmetische chirurgie inmiddels net zo normaal geworden als benen ontharen.

Sinds de komst van photoshop en cosmetische chirurgie hebben vrouwen een steeds negatiever beeld van hun eigen lichaam gekregen. Hoe komt dat en wat is er aan doen? Op de website van Sunny, www.beperkthoudbaar.info, kun je je zelfbeeld testen. Klinisch psycholoog Liesbeth Woertman probeert aan de hand van de testresultaten de oorzaken van een negatief lichaamsbeeld te achterhalen. Zo wil ze bijvoorbeeld ontdekken of er een verband is tussen zelfbeeld en opleidingsniveau: “Een hypothese is dat hoogopgeleide vrouwen minder gevoelig zijn voor hun uiterlijk. Die zouden misleidende schoonheidsidealen beter doorzien en zich er minder van aantrekken. Ze hebben vaak ook interessanter werk, waardoor ze minder met hun uiterlijk bezig zijn. Maar dit is nog nooit bevestigd in onderzoek.

Wat ik ook graag wil weten: maakt het je krachtiger tegen schoonheidsbeelden als je je waarde aan andere dingen ontleent dan aan je uiterlijk – bijvoorbeeld aan je moederrol, aan je inzet voor anderen of aan je talent voor sport? Ook een interessante vraag: leidt religie of spiritualiteit tot meer aandacht voor het innerlijk, waardoor je minder kritisch op je buitenkant bent?” Volgens Woertman is het vooral voor jonge meisjes slecht om op te groeien met onwerkelijke ideaalbeelden van schoonheid. “Ouderen weten dat die ideaalbeelden fake zijn, zij hebben andere periodes meegemaakt en zijn bovendien weerbaarder. Jonge meiden zien die gemanipuleerde beelden als echt, maar geen enkel meisje kan eraan voldoen, dus voelen ze zich allemaal doodongelukkig.”

Hoe komen we van die obsessie voor schoonheid af? Dat is niet gemakkelijk, denkt Woertman. “Het uiterlijk is nog nooit zo belangrijk geweest. Vroeger hoefde je maar een tijdje mooi te zijn – totdat je je man gevonden had, maar in deze tijd van seriële monogamie is het ook op je veertigste nog belangrijk hoe je eruit ziet. Veel vrouwen zoeken op die leeftijd weer een partner, bijvoorbeeld omdat ze gescheiden zijn. Vrouwen laten zich bij het beoordelen van hun uiterlijk vooral door elkaar leiden. Over het algemeen vinden mannen een wat voller lichaam aantrekkelijker, maar toch streven vrouwen naar dun omdat ze elkaar te dik vinden. Het helpt om jezelf zo min mogelijk bloot te stellen aan schoonheidsbeelden. Zet de tv bewust uit en koop die bladen niet meer, want wat je aandacht geeft, wordt steeds belangrijker. We zijn gewoon rommelig en ongelijk. Rimpels horen bij een ouder lichaam. Datgene wat op zich normaal is, wordt nu in de media als abnormaal benoemd. Als we vandaag met z’n allen ophouden om ons door schoonheidsidealen gek te laten maken en stoppen elkaar op uiterlijk te beoordelen, is het afgelopen met die obsessie.”

Op www.beperkthoudbaar.info kun je een aanklacht indienen tegen de schoonheidsindustrie. Via gebundeld ongenoegen hoopt Sunny de discussie op gang te brengen over de manier waarop vrouwen misleid worden door onrealistische schoonheidsbeelden in media en reclame. Italië en Spanje hebben inmiddels maatregelen genomen om anorexia-idealen uit het modebeeld te bannen. Tijdens de modeweek in Madrid werden vijf modellen met ondergewicht van de catwalk geweerd, nadat er weer een model was overleden aan anorexia. Haar zusje stierf een half jaar eerder aan hetzelfde. Ook fabrikant Dove verzet zich tegen het dunne schoonheidsideaal. Want te veel meisjes, zegt de fabrikant, hebben door frustraties over hun uiterlijk te weinig zelfvertrouwen, waardoor ze er niet in slagen om in hun leven te bereiken wat ze willen. Op www.tijdvoorechteschoonheid.nl biedt de fabrikant zelfhulpboekjes aan, onder andere een moeder-en-dochter werkboek, als steuntje in de rug voor moeders om hun dochter te helpen een beter zelfbeeld te ontwikkelen.
zie ook www.eo.nl/eva

http://www.kariengeluk.nl/nieuws_item.php?key=2

Gepubliceerd op woensdag 02 mei 2007

Ons zelfvertrouwen wordt voor een groot deel bepaald door hoe we onszelf zien, ons zelfbeeld. Dit zelfbeeld wordt voor een belangrijk deel beïnvloed door hoe we vinden dat we eruit zien, ons lichaamsbeeld.
Omdat in de media steeds vaker geretoucheerde foto’s verschijnen die een ideaalbeeld verspreiden van zeer gespierde mannen en erg slanke vrouwen met megaborsten, worden we steeds onzekerder over dat lichaamsbeeld dat we van onszelf hebben. Helemaal geen wespentaille, betreuren vrouwen, geen mooi gevormd wasbordje, stellen mannen beteuterd vast.

En daarmee loopt ons zelfvertrouwen ook een behoorlijke deuk op. Dove heeft daarom een campagne in het leven geroepen: tijd voor echte schoonheid. Het is tijd om ook je innerlijke schoonheid te leren waarderen, aldus Dove.

De campagne richt zich voornamelijk op vrouwen en meisjes, met stellingen als: ‘77 procent van de vrouwen geeft aan dat het schoonheidsideaal te vaak wordt bepaald door lichamelijke kenmerken’ en ‘Moeders hebben grote invloed op de ideeën over schoonheid en zelfbeeld van hun dochters, het is dus belangrijk dat ze positief zijn over hun eigen uiterlijk en dat van hun dochters’. Volgens de BBC voelen ook mannen en jongens zich steeds vaker onder druk gezet om gespierder te worden.

Slank én gelukkig
En dat ideaalbeeld dat we zien in bladen, streven we na, legt de BBC uit, omdat de foto’s niet alleen perfect slanke en gespierde mensen laten zien, maar ook nog eens heel gelukkige. Het perfecte lichaam lijkt in bladen standaard samen te gaan met geluk, rijkdom en heel mooie partners.

Langzaam maar zeker groeit de overtuiging dat als we er ook zo perfect uitzien, de rest, de rijkdom en het geluk, vanzelf komt. En de leeftijd waarop we ons daar druk om maken wordt steeds lager. Steeds meer jonge mensen slaan een maaltijd over om af te vallen.

Juist omdat veel foto’s bewerkt zijn, is het ideaalbeeld dat we nastreven, helemaal niet haalbaar. In plaats van perfect slank, rijk en gelukkig worden de lijners ongelukkig en onzeker.

Tips voor zelfvertrouwen
Het is veel beter om je zelfvertrouwen te halen uit je unieke lichaam en je bijzondere karakter, maar dat is voor velen makkelijker gezegd dan gedaan. Dove en de BBC komen met tips.

Bedenk dat je niet de enige bent
Verreweg de meeste mensen hebben niet die perfecte wespentaille en krijgen ’m ook niet. Alleen in Hollywood bestaat de samenhang tussen perfecte lichamen en levensgeluk en rijkdom, aldus de BBC.

Bedenk dat lichamelijk aantrekkelijk een breed begrip is
Om lichamelijk aantrekkelijk te zijn, of je aantrekkelijk te voelen, is passen in de perfecte pasvorm geen voorwaarde. Persoonlijkheid en gedrag dragen veel bij aan wat je uitstraalt. Als je op straat rondkijkt, zeker met het mooie weer, zie je genoeg voorbeelden van mensen die zich aangetrokken voelen tot anderen die niet in het ideaalbeeld van de bladen passen.

Denk aan iets neutraals
Stop met te oordelen over je lichaam, stelt Dove bij de oefeningen voor je lichaamsbeeld. Als je denkt ‘wat een grote neus’, probeer dan in plaats hiervan te denken aan iets neutraals, bijvoorbeeld ‘de lucht is blauw’, om de emotionele reactie op de negatieve gedachte te doorbreken.

Weg met die kleren
Gooi alle kleren die niet passen weg. Als je strakke kleding draagt, benadruk je voor jezelf alleen maar hoe ‘verkeerd’ je lichaam is.

Vijf minuten voor de spiegel
Kijk vijf minuten per dag naar je lichaam in de spiegel – zonder te oordelen. Let op rondingen, de lengte van je armen, enz. Geef jezelf complimenten.

Werk aan een gezonde geest
Eet bewust en sport voor een gezond lichaam, maar let ook op wat er in je hoofd speelt. Focus niet op alles wat niet goed gaat, maar heb oog voor je sterke punten. Je houding tegenover jezelf is erg bepalend, aldus de BBC. Als je weinig vertrouwen in jezelf hebt, is de verleiding groot om defensief te worden, waardoor je onaardig over kan komen en dat is bepalender voor mensen in hun oordeel over je dan hoe je er precies uitziet.

‘Slechts 2% van de vrouwen beschrijft zichzelf als mooi.’
Strevend naar het stereotype schoonheidsideaal zijn veel vrouwen vandaag de dag vanuit een negatief zelfbeeld bezig met hun schoonheid. Dove wilde daar verandering in brengen. Zij wilden vrouwen graag meerdere definities van schoonheid laten zien, zodat de afstand tussen ‘wat is mooi?’ en ‘ben ik mooi?’ kleiner zou worden. Met de tentoonstelling FEITEN & FOTO’S wilde Dove vrouwen kennis laten maken met een bredere kijk op schoonheid.

Tourschema tentoonstelling (buiten)
De buitententoonstelling heeft van september tot en met december 2005 langs 6 Nederlandse steden getoured (Amsterdam, Groningen, Breda, Rotterdam, Utrecht en Maastricht).

Dove hoopte dat vrouwen door deze tentoonstelling hun kijk op schoonheid zouden verbreden en op een positieve manier met hun eigen lichaam en de verzorging daarvan zouden leren omgaan. Dit vanuit volgende vaststellingen

feit 1
De kenmerken van vrouwelijke schoonheid worden vandaag de dag zeer beperkt gedefinieerd.

feit 2
84% van de vrouwen voelt zich mooier wanneer ze gelukkig zijn met zichzelf en met hun leven

feit 3
De Nederlandse vrouw is niet overtuigd van haar eigen schoonheid. Slechts 2% beschrijft zichzelf als mooi.

feit 4
30% van de Nederlandse vrouwen geeft aan dat een romantische relatie de meeste invloed heeft op haar zelfbeeld.

feit 4
Slechts 9% van de vrouwen boven de 30 jaar is tevreden over haar eigen schoonheid.

feit 5
1 op de 4 meisjes van 13 tot 18 jaar neemt haar toevlucht tot extreme en gevaarlijke vormen van lijnen. Deze meisjes eten soms dagen niet, steken hun vinger in hun keel of nemen laxeermiddelen om het eten kwijt te raken.

feit 6
69% van de Nederlandse vrouwen geeft aan dat zij zouden willen dat er een gevarieerder beeld van schoonheid wordt gegeven in de media, ofwel verschillende leeftijden, huidskleuren, vormen en maten.

feit 8
In het algemeen zijn vrouwen van mening dat niet de fysieke kenmerken bepalen of iemand mooi is, maar dat het gaat om de persoonlijkheid.

feit 9
Voor 80% van de jonge vrouwen is zelfvertrouwen de meest bepalende factor van schoonheid.

feit 10
Volgens 70% van de jonge vrouwen hebben vrienden de meeste invloed op hun zelfbeeld.

feit 11
Vrouwen geloven dat schoonheid bijna iedereen kan toebehoren; ze zijn het er zeer mee eens dat ”een vrouw mooi kan zijn op iedere leeftijd”.

feit 12
De afgelopen jaren is de mogelijkheid om aan het uiterlijk iets te veranderen sterk toegenomen. Een op de vijf Nederlandse vrouwen zegt dat ze een cosmetische ingreep overweegt.

feit 13
72% van de Nederlandse vrouwen geeft aan dat de media en de reclamewereld een schoonheidsbeeld neerzetten dat onhaalbaar is voor de gewone vrouw.

feit 14
Meisjes die extreem lijnen, denken dat ze gelukkiger of mooier worden als ze slanker zouden zijn.

feit 15
Een op de twee Nederlandse vrouwen is het zeer eens met de stelling ”Vrouwen van deze generatie staan veel meer onder druk om fysiek aantrekkelijk te zijn dan vrouwen van hun moeders generatie.

feit 16
Ongezond en extreem lijngedrag komt zowel bij meisjes met ondergewicht, normaal gewicht en overgewicht voor.

feit 17
60% van de Nederlandse vrouwen is ervan overtuigd dat schoonheid voortkomt uit een positieve houding, levenslust en andere eigenschappen die niets met uiterlijk te maken hebben.

feit 18
52% van de Nederlandse vrouwen is van mening dat alleen de meest aantrekkelijke vrouwen getoond worden op tv en in tijdschriften.

feit 19
50% van de Nederlandse vrouwen in de leeftijd van 30 t/m 44 jaar ervaart dat de maatschappij van haar verwacht dat zij voortdurend aan haar uiterlijk werkt.

We hebben de Dove Campagne voor Echte Schoonheid opgericht om een werkelijke verandering teweeg te brengen in de manier waarop vrouwen en jonge meisjes schoonheid zien en accepteren. We willen helpen om onszelf en de volgende generatie te bevrijden van de stereotypen rondom schoonheid.

Te veel meisjes ontwikkelen een laag zelfbeeld door een obsessie voor het uiterlijk. Als gevolg bereiken vele meisjes later niet wat ze zouden kunnen. De Dove Campagne voor Echte Schoonheid is een instrument om verandering teweeg brengen en meisjes te inspireren en voor te lichten over een bredere definite van schoonheid.

Om verandering mogelijk te maken, legt deze Dove Campagne de nadruk op het aanmoedigen van positieve zelfwaardering op twee verschillende gebieden:

De Campagne ontwikkelt en verspreidt middelen, gericht op het mogelijk maken en versterken van de acceptatie van een brede definitie van schoonheid door vrouwen en meisjes

De Campagne biedt de benodigde hulpbronnen aan organisaties die een bredere definitie van schoonheid aanmoedigen

Het is onze missie om verder te gaan met het bieden van instrumenten en hulp aan individuen, groepen en organisaties. We beseffen dat we de manier waarop schoonheid wordt gedefinieerd niet kunnen veranderen als we alleen zijn. We nodigen jou uit om mee te doen.

Meer info op: http://www.tijdvoorechteschoonheid.nl

23 mei 2008

The Avatar Fashionista’s Beauty Ideal: Bollywood Down, Natalia Imbruglia, Elisha Cuthbert, Rachel Leigh Cook Rising

Shopkeeper Gurdip Singh says skin-lightening creams are big sellers, though at about $1, they’re half a day’s wages for some. Still, “everybody wants to look good,” he says. (By Emily Wax — The Washington Post) Enlarge Photo Buy Photo » Links to this article

Washington Post Foreign Service
Sunday, May 4, 2008; Page A17

At the same time the contests have inspired significant outpourings of national pride, as evinced when Miss India, Sushmita Sen, won the Miss Universe title in Manila in 1994. National enthusiasm grew even more intense when, later that year, India’s Aishwarya Rai was crowned Miss World in Sun City. In both cases, numerous protests were drowned by a chorus of patriotic celebration that hailed this peculiar play of fate in the lives of two young women as an omen of India’s rise to global prominence. Hindustan Times, the widely circulated English daily captured this sentiment when it announced Rai’s stunning victory with a bold headline on its front page,’World’s envy, India’s pride.’¹

After Rai’s victory as Miss World, an overjoyed Sen exclaimed,’We have conquered the world,’² an assessment that seemed to encapsulate this outpouring of national pride. The terms of this conquest were later explained by Sathya Saran, editor of Femina, who explained that India ‘is now more receptive to and more aware of the international look. We have adapted ourselves over the years and are now in tune with international standards.’³ Vimala Patil, former editor of the same women’s magazine, claimed that India’s stunning feat on the global beauty stage was possible not only because ‘Indian girls … are better prepared but because India has been in the eyes of the world thanks to its economic reforms.’⁴

Over the years, many participants in beauty pageants, like Zeenat Aman in the 1970s and Juhi Chawla in the 1980s, have influenced the media exposure from these events into highly successful careers in the Indian film industry. When Sen and Rai won the Miss Universe and Miss World crowns respectively in 1994, they were flooded with offers from celebrated directors and producers, not to mention other lucrative opportunities like modelling and product endorsements.⁵

More recently, the media coverage of beauty queens on the global stage has grown exponentially in India since the Miss World crown was brought home by Diana Hayden in 1997, Yukta Mookhey in 1999, and Priyanka Chopra in 2000, and the Miss Universe contest was won by Lara Datta in 2000.

Not surprisingly then, ‘the beauty business,’ as Jain puts it, ‘is an all-pervasive phenomenon’ in India that ’starts off with a Miss Beautiful contest in High school, goes on to chick-charts for the 10 most beautiful women in college and ends up at the Miss India extravaganzas which bring in fame, money and glamour.’ Thus, Jain finds that ‘now every girl worth her Barbie doll has extended her horizons to the Miss Universe and Miss World pageants.’⁶ Without falling prey to exaggeration, one must recognise that the success stories of contestants at Miss India and more recently Miss World and Miss Universe pageants have been few and far between. For every woman who triumphs at beauty pageants and rises to stardom in Indian films, there are millions of women whose dream is restricted to vicarious experience via tabloids and television. Consequently, the pervasive impact of this beauty economy is crucially attached to the media imagery it produces. Yet this same imagery, which is so significant to aspiring young women, is also passionately disturbing to other elements within Indian society who seek to resist the growing influence of the global beauty order.

In this paper, I examine how the intersection of global pageants, nationalist ideologies and feminist activism in the ‘beauty business’ produces and reproduces cultural tensions between the old and the new, tradition and modernity, patriarchal repression and feminine desire in India. I demonstrate how the ideological tensions among these diverse interests collided, quite literally, in the streets, in competition venues, and in the media representations of the Miss World competition held in Bangalore in 1996. I conclude that the growing prominence of beauty queens on the global stage has created a new cultural order in India where bodies, behaviours, and standards of femininity are abstracted into economic values that are often in direct conflict with religious, cultural and political values.

The Beauty and the Business
An explicit link between beauty and business is often made when analysing India’s recent rise to prominence in global competition. It is frequently pointed out that international sponsors are now flocking to the subcontinent in hopes of tapping into reputedly vast and growing Indian consumer markets⁷. Dispensing beauty titles is a relatively inexpensive way for commercial sponsors to build brand recognition among the country’s growing consumer class, which is estimated to be somewhere between 150 and 485 million people, depending on the type of product being marketed⁸. Calling India the ‘world’s largest emerging market,’ Noel V. Lateef, president of the Foreign Policy Association in New York, writes,’The pace at which India has adjusted to the transformative world market has surprised even the most cynical observers. Having made tough decisions to reform its economy, India is easily the most significant test case in the world for whether democracy and capitalism can triumph over mass poverty.’⁹ Consequently, many have commented that the attraction of India’s emerging consumer markets goes hand-in-hand with the attraction of its women on the global beauty stage.

The connections between the global trajectories of beauty and business in India are obviously more subtle and complex. At the very core of the beauty contest rests a set of presumptions about the process of modernisation and the ideological triumph of western capitalism during the post-World War II era. Forty years ago, in a series of lectures published under the title, Stages of Economic Growth: A Non-Communist Manifesto, W. Walt Rostow–Harvard economist, presidential adviser, and Cold War strategist–outlined a path to development for post-colonial countries that ultimately concludes with the emergence of a social order that bears a striking resemblance to the United States. Taken as the norm, the ‘American way’ became the standard of capitalist ‘development’ promoted throughout the Cold War and has most recently reached its hegemonic apogee with the collapse of the so-called Second World of Communist states.

India, which had tried, for decades, to steer a non-aligned course by maintaining ties with both the first and second world powers in the west and east, respectively, now finds itself irresistibly drawn to the economic aid, investments, and development projects of the western bloc. Given such a shift in material conditions, it is not surprising then that popular attitudes about beauty contests should become a site of significant ideological struggle on the South Asian subcontinent. Many critics of globalisation in India hope to resist what anthropologist Mary H. Moran sees as the basic logic of the international beauty order. ‘Beauty contests,’ she writes, ‘operate internationally and cross-culturally within a discourse of evolutionary change that includes a hierarchical understanding of the relationship between centre and periphery.’¹⁰

Although some might offer alternative characterisations of the relationship between wealthy (core) and poor (peripheral) societies in international relations, it is hard to dispute Moran’s claim that the beauty pageant is a symbolic arena for the organisation of cultural differences on a global scale. Not only are the beauty standards and taste cultures of cosmopolitan societies conspicuously venerated at the very apex of these competitions but the relationship between city and country is structured into the contests as well.

Beauty contests are cast as part of the process by which rural areas overcome their isolation and backwardness. ‘This implicit evolutionary model,’ writes Moran, ‘assumes that economic and infrastructural alterations in the countryside will inevitably result in lifestyle changes bringing rural populations into contact with national and global cultural practices. For a small locality, far from the national capital, the act of sponsoring beauty pageants signals the acceptance of a number of ‘foreign’ but recognisably ‘developed,’ ‘advanced,’ or ‘modern’ ideas, including putting women on public display, which may contradict local sentiments.’¹¹ From the most modest local competition to the ultimate global extravaganza under the watchful eye of global television, beauty pageants are engaged in ideological labour that under girds the presumptions of a global capitalist order.

More than anything else, Richard Wilk claims that the pageants make sense of everyday life in this global order by creating common categories of difference¹². At the local level, contestants are often judged by community standards, which may include recognition of the ways that a contestant observes local mores. A young woman who cares for her elderly grandmother, maintains the family shrine, participates in harvest rituals, or observes local guidelines for courtship may be recognised for these behaviours since they symbolise local attitudes about community life and social obligations. At this level, a play exists between local and global standards, which is often commented upon by participants and spectators. But as the contestant moves to the next level of competition, local qualities decline in significance and other, more cosmopolitan standards, become more prominent. Wilk furthermore observes that within a given round of competition, a similar process of abstraction is often at work. For example, while conducting field work at the national competition in Belize he noted,’Contestants enter and are introduced wearing ‘ethnic’ costumes, often quite fanciful (sometimes from a group other than their own). But as the pageant goes on, ethnicity disappears and nationality asserts itself. First the contestants are symbolically shorn of ethnic identity in the swimsuit competition; ethnicity is metaphorically superseded by sexuality. Next they reappear transformed, as in a rite of passage, in cosmopolitan and expensive formal wear, to perform and then to answer questions on an explicitly nationalised theme.’¹³ Thus the country is subordinated to the city, the agrarian to the modern, the ethnic to the national and ultimately to the global.

Beauty pageants, according to Wilk, do not homogenise but rather they organise differences.’They take the full universe of possible contrasts between nations, groups, locales, factions, families, political parties, and economic classes, and they systematically narrow our gaze to particular kinds of difference.’ They then measure, quantify and evaluate these differences in a putatively objective manner. This process draws ’systemic connections between disparate parts of the world. These common frames bring previously separated groups into a new arena of competition, consisting of global structures that organise diversity and turn it into common difference.’¹⁴

Wilk’s analysis of the relationship between global and local symbolic orders could be applied to any number of contests that ultimately feed into a global media event, such as the Olympics or World Cup Soccer. Television’s role in the production of these events is not merely accidental. From its very earliest inception, television was designed to reach far-flung audiences with programs that would help to organise differences into a global hierarchy that would serve the purposes of American policy makers¹⁵. What is particularly fascinating about globally televised competitions is the way that these occasions often help to structure transnational differences as well as discipline local uses of the body. Games become sporting events, which ultimately become serious business in the global economy. As a team becomes fully integrated into the hierarchy of sporting competition, local game playing takes on a more standardised quality. Similarly, the hierarchy of global beauty competition transforms femininity into an abstract representation of sexuality, which in turn can be marketed transnationally, stripped of its local connections to pleasure, family, or social circumstance.¹⁶

Although local contests may still affirm community values, spectators each year become more aware of international standards. One can, therefore, observe a double movement in the logic of beauty contests that works both to produce a set of common differences and to help naturalise these standards at the most quotidian levels of personal and community life. Movement upward in the competition is dependent upon the internalisation of global values at the local level. Yet even if one were not to move upward, the activity of participating or spectating helps one understand the value of the common set of differences upon which the competitions are based. Furthermore, one’s place in the transnational order is reaffirmed by regular participation in this global/local ritual. One might apply Victor Turner’s wisdom to this situation by observing that values and norms are thereby aestheticised and imbued with emotion.

Another way of looking at this process is to note that, like a money economy that fetishises commodities, beauty contests attach abstract values to bodies, behaviours, and standards of femininity. Not only are contestants numerically graded at every stage of the competition, but it has been reported, for example, that organisers of the Miss Thailand World contest, which sends its winner to the global competition, developed a rather specific scoring formula that they believe reflects international standards for beauty competitions: Face (30 per cent), figure (20 per cent), legs (10 per cent), walking (10 per cent), wit (10 per cent), personality (10 per cent), and character (10 per cent). Thai judges use the standards in order to guarantee that the winner in Bangkok has the best shot at the global crown. Obviously, contestants and local communities adopt these standards. Often they criticise or challenge such abstractions. But the terms of their challenge must nevertheless take into account the powerful and pervasive set of standards on display each year via transnational television.

Thus, like the introduction of a local money economy, once a beauty contest is organised at the local or national level, it invariably is pressured to integrate with the global order. ‘Protest’ then seems confined to a handful of options: One’s community may discontinue the contest; it may continue to compete according to its own principles (ever condemned to the status of an’underperforming’ contestant); or it may seek to maintain community standards while also coordinating its competition with the global event in hopes of having its’difference’ recognised as valuable. The third option seems to be the path most commonly taken as national communities attempt to mediate the tensions between the global and the local. But despite all the popular discussion that commonly swirls about beauty competitions at all levels, most public deliberation is inevitably framed in relation to the standards on display at the global event. The global not only assigns abstract value to the local, it also structures local deliberation and/or protest.

Alliance against the Global Beauty Order
Since the introduction of economic-liberalisation policies and the arrival of satellite television in 1991, Indian consumers and television viewers have been inundated by increasingly lurid images of women performing for male spectators in films, television, and advertising. When the Miss World contest was held for the first time in India on November 23, 1996, many media critics and cultural analysts saw this event as yet another example of the subordination of women to the status of sex objects in the new economy of global consumerism.Promoted as a ‘tribute to Indian culture, ‘the global media event was set against the backdrop of reconstructed ruins of a 14th-century Hindu temple. 88 women from around the world who would compete for the coveted Miss World title wore long, transparent skirts around their swimsuits, in ‘deference to Indian mores.’¹⁷ Hosted by Amitabh Bachchan, the Indian film industry’s biggest box-office attraction, the ‘tribute’ was an elaborate three-hour extravaganza with hundreds of performers, dozens of elephants, and pervasive appropriations of traditional Indian music, apparel, and cultural iconography. With an estimated 20,000 people in attendance, the gala event furthermore proved its appeal among Asia’s elite. Filling the front-rows of the venue were Bangalore’s rich and famous, as well as movie stars, celebrities, politicians, and international personalities like the Sultan of Brunei who reportedly bought 200 tickets for his entourage at US$ 695 each¹⁸. Less fortunate spectators had to be content watching the event live on television along with an estimated global audience of two billion viewers.¹⁹

Meanwhile, outside the venue, thousands of protestors had assembled, comprising more than ‘a dozen Indian groups, including feminists, communists and Hindu politicians’ who ‘opposed the beauty pageant alleging it demeans women and corrupts Indian culture.’²⁰ Although protests against beauty pageants are common in India, few have resulted in such heated confrontations, nor have they attracted the exceptional amount of media attention that the Miss World pageant garnered in 1994. Indeed,’the degree and the extent’ of ‘the outpouring of emotion’ in India was phenomenal. One can attribute many reasons for the extensive media attention toward and the intense protest against the Miss World pageant in India. Certainly one can ascribe it to the contentious debate over globalisation in India where the explosive growth of satellite television promises to deliver the latest fads and fashions of global consumer culture to the vast Indian middle class. One can also explain the passionate conflict in terms of the acute ambivalence of Indian nationalism toward the visible excesses of transnational capitalism in a traditionally austere society. Finally, one can explain it in relation to the fundamental instabilities engendered by a 50-year program of nation-building that has systematically marginalised local articulations of language, race, caste, class, gender, and identity.

On one level, the criticism of the ideology of global consumerism heralded by events like the Miss World pageant is tied to the simple fact that economic liberalisation has not delivered the widespread prosperity promised by government leaders. However, there are some who seek to find ‘deeper reasons’ for this animosity. According to an editorial in Asia Week, the reason is that India is a ‘predominantly Hindu nation colonised by the British for 150 years and ruled by Muslim conquerors for a millennium; Indians have an understandable mistrust of foreigners.’²¹ Such rationalisation about the ‘understandable’ mistrust among Indians for ‘foreigners’ is problematic, to say the least.

What is even more disturbing in the Asia Week editorial is the ideological equation of a legitimate protest against globalisation to the regressive politics of xenophobic nationalism. Particularly since this xenophobic brand of nationalism has been on the rise in India since the early 1990s, and has successfully inscribed anti-foreign sentiment in a progressive history of post-colonial nationalism. According to this view, Indian history begins with an ancient (native) Hindu civilisation followed by an (external) Islamic invasion, followed by British colonialism, and finally culminates in the triumph of post-colonial nationalism. This narrative of Indian history is insidious in its ideology because it seeks to legitimise an essentialist myth of a pre-colonial, pre-Islamic Hindu as the authentic native of the land, the only one with an undisputed claim to citizenship.

The anti-foreign sentiment–which circulates in media, academia, and the polity under the deceptive garb of authentic national history and cultural tradition–has been shrewdly manipulated and harnessed by the Hindu right-wing formation led by the Bharatiya Janata Party (BJP) to propagate its political ideology of Hindutva — or Hindu essence. At the time of the Miss World contest, the BJP was manoeuvring to win the votes of conservatives among the Hindu electorate. In the short term, the BJP sought to fuel the anxieties engendered by the Miss World contest, but in the long run they were also building upon the nativist claims that lie at the core of their political ideology. For a long time, the BJP has promoted its version of cultural nationalism — based on the essentialist notion of Hindutva — as a substitute for the state-sponsored ideology of secularism in India.

The powerful rhetoric of Hindutva, when set against the hegemony of secular nationalism, is emotionally appealing to millions of conservative Hindus who perceive an inherent threat to their religious traditions due to the growing power of globalisation (which is seen to be synonymous with Westernisation). But more significantly, Hindutva derives its political legitimacy from small but very influential segments of the middle-class literati who have turned-albeit uneasily-toward the Hindu conservatives in order to rekindle their dwindling hopes of social transformation in the now-ideologically-depleted terrain of secular nationalism in India. Thus, in recent years, the ideology of Hindutva has attained a powerful ideological momentum which has the potential to appropriate other articulations of cultural criticism — based on gender, class, and locality — into its nationalist fold.

For instance, among the most contentious issues in the Miss World pageant that brought the Hindutva forces into the same fold with Marxist critics and the women’s movement was the swimsuit competition. Exposure of women’s thighs and ankles in the swimsuits was seen by many in the feminist movement as yet another example of the objectification of the female body for the male gaze. To the Marxists, it was an ideological manifestation of the increasing commodification in the international capitalist order. To the advocates of Hindutva, the swimsuit competition was an assault on traditional mores that was considered all the more atrocious given the fact that it was orchestrated by foreigners. The event was characterised as a violation of Indian tradition, which the advocates of Hindutva have been keen to portray as distinctly Hindu in character. Protest groups were successful at pressuring Miss World organisers to relocate part of the event to the Seychelles where contestants were jetted in to disrobe their legs for the required swimsuit competition. Criticisms of the swimsuit competition also were interpreted in relation to a tapestry of contemporary developments that fuelled anxieties about appropriate standards of female sexuality in India.

For the forces of Hindutva, the beauty contest’s apparent assault on traditional Hindu/Indian norms not only legitimised a passionate mass response, it justified the participation and even leadership of women. Moreover, the publicly expressed righteous indignation of the women’s movement helped to legitimise the protest, although that indignation had to be channelled and contained within the Hindu nationalist’s ideological framework. Regarding Indian nationalists’ attitudes toward gender, Kum Kum Sangari has written, ‘women must never name the social relation they are trying to preserve [nor must they] present it as a personal or material interest; they can only name the abstraction–family, honour, religion, nation–to which the social relation is either directly attached or which mediates it… In the naming and the not naming resides the distinction between villainous and heroic inciting women.’²²

Hindu nationalism could achieve its own political objectives by appropriating women’s indignation about the objectification of female sexuality, and co-opting their protests through a tactical alliance against the Miss World pageant in Bangalore. Women’s groups protesting the Miss World pageant were not unaware of the trade-offs involved in this alliance with conservative nationalism advocated by the BJP and its supporters. As one of the feminist leaders, Brinda Karat, put it, ‘We consider this slogan of Indian culture a euphemism for reinforcing the fundamentalist viewpoint of woman as subordinate. In the name of Indian culture, what they really want to project is a stereotyped image of the meek and submissive Indian woman.’²³Despite such cultural contradictions, women’s groups — rather than any of the political parties — took the lead in challenging the contest. For instance, Mahila Jagran Samiti (Forum for Awakening Women), petitioned the Karnataka State High Court to prevent the conduct of the Miss World pageant on grounds ranging from cultural sovereignty to national security to public health. The lower court judge who initially heard the case dismissed the petition, but the High Court sustained some of the objections during an appeal and put a number of restrictions on the staging of the event. Among the restrictions, Indian organisers Amitabh Bachchan Corporation Limited (ABCL) was prohibited from selling alcohol during the event and from holding the controversial ‘bikini show.’ It also had to submit to court oversight of its security arrangements for the event.²⁴ Despite all these concessions, the economic stakes for ABCL were nevertheless high enough for the company to comply with the Supreme Court’s ruling. With that, all the legal hurdles were cleared, and the Supreme Court stayed the High Court decision, giving the organisers a green light for staging the contest in Bangalore.

The Supreme Court’s decision was a major blow for the protest movement against Miss World. When the recourse to legal action provided only limited success, a group of women’s activists led by Kina Narayana Sashikala at Mahila Jagaran Samiti announced that opponents would pursue alternative tactics. Among them, Sashikala was quoted as saying, ‘We will sneak into the stadium and burn ourselves. We already have the tickets.’²⁵ This widely reported plan alarmed pageant organisers, since only a week earlier, a 24-year-old tailor in the south Indian city of Madurai had doused himself with petrol and set himself alight apparently in protest against the Miss World contest. Expressing concern at the threats of mass-suicide, Julia Morley, chairwoman of Miss World Ltd., said ‘I hope [the protestors] will act as women and come and talk to us instead of acting as rebels.’ Shifting attention to the contestants, Morley told journalists, ‘Let us have respect for them. There are 89 of them and they are young and beautiful. Let us take care of them.’²⁶In four brief sentences Morley sought to universalise the contests’ standards of femininity by suggesting that women are nurturing, rational, communicative, and of course young and beautiful. But it is the power relation implied by the invitation Morley extended from behind the battlements of Bangalore -let them come to us-that highlights the very frustrations confronted by the opponents of Miss World. Allied with regressive political elements and struggling for a cosmopolitan standard of women’s rights, some women’s groups found themselves positioned as marginal fanatics challenging a rule-governed competition legitimised by a supposed global audience of two billion. In the eyes of many who were following the events in Bangalore, women’s groups had, in desperation, abandoned the high ground.

Conclusion
The predicament of the women’s groups protesting the Miss World pageant brings to attention the problematic politics and tactics of feminism in India when women’s activists are forced to align with conservative right-wing parties like the BJP to ensure the momentum of their movement. In this strategic alliance, what were initially cast as women’s issues became increasingly articulated to popular resentments against economic liberalisation and transnational corporate influences. Not unlike earlier protest movements in India, the struggle over the status of women was subsumed by a struggle over nationalist identity and cultural autonomy. Instead of giving voice to the feminist critique of Miss World, public deliberation and media coverage increasingly focused on the Hindutva movement’s characterisations of the struggle as an attempt to defend a distinctively Hindu/Indian concept of femininity against the profane values of invasion of ‘foreigners.’For the Hindutva activists, the sexually assertive female consumer became the symbolic condensation of what India had to fear most from the Miss World contest. Thus the BJP activists’ counterattack on westernisation of Indian/Hindu traditions on the one hand, and their rejections of the cultural values of assertive femininity were seen as the most prominent rationale for opposing the beauty contest. However, ironically, it was the assertive critique launched by feminist groups which brought the struggle to the forefront in the first place. The feminists could ‘name’ the offence to the dignity of Indian women but ultimately could not claim the struggle as their own.

On the other hand, international organisers of the Miss World contest seemed to take the challenge in stride. Despite the impassioned demonstrations in the streets of Bangalore, the Miss World contest now finds itself doubly legitimised in countries like India through the visible success of the global media event and the apparent exhaustion of the protest movement against it. On the other hand, the failure of the protest is characterised as being symptomatic of a larger problem of feminism.

In the final analysis, neither global media events like Miss World nor the protest movements against such beauty pageants seem to be adequate sites for challenging the worldwide hegemony of patriarchal traditions, and/or capitalist social relations. Yet it would be a folly to construe all media events within capitalism and patriarchy as irredeemably co-optative or to assume that protest against their globalisation is a ‘failure.’ If a powerful convergence of global, national, and local forces at the Miss World contest seemed to deform the political organising efforts of progressive feminist groups protesting the media event, then so too can the disseminative power of satellite television provide openings for challenging the traditional norms and social relations in Indian society.As the passionate debates over the 1996 Miss World contest suggest, the re-definition of femininity in India is now very much an ideological necessity, thus making the critical re-examination of gender relations a cultural imperative of everyday life. Protests against such events may prove futile for feminist groups in part because the events so effectively interpellate their contestants and spectators, many of whom aspire to transcend repressive gender conventions. But perhaps more importantly, protests against beauty contests may prove counterproductive because the criticisms levelled at the events so often expand into a broad-based assault on consumer culture and the fashion industry. While indeed one must be critical of the profit-oriented ambitions of the businesses that sponsor beauty pageants, one must remember that many of them achieve their successes in countries like India by being pioneering institutions of the modernising era to address the fantasies and aspirations of Indian women. In such a context, the very act of transgressing the dichotomy of ‘traditional’ and ‘modern’ notions of feminine desire has subversive implications that need to be explored with greater care.

(Professor Shanti Kumar is Assistant Professor of Media and Cultural Studies in the Department of Communication Arts at the University of Wisconsin-Madison and the author of Unimaginable Communities: Television and the Politics of Nationalism in Postcolonial India (forthcoming) and the co-editor of Planet TV: A Global Television Reader)

South Asian Journal

http://www.southasianmedia.net/Magazine/Journal/globalisa

Tuesday, July 15, 2008; Page HE06

· Participants with a higher body mass index perceived their peers to be more concerned with weight than their thinner counterparts. They also reported engaging in more dieting and other steps to control their weight than their more svelte peers.

Poor old Waitrose. The supermarket really must think it is doing right by its consumers, helping them to discern the good, the bad and the ugly sandwich. After consultations with its customers, and following well-meaning but idiotic recommendations from the Food Standards Agency, traffic light signposting will be affixed to Waitrose’s sandwiches from Monday enabling us speedily to identify which sandwiches are low in fats, saturates, sugars, salts and calories.

© Jessica Gleason

Jul 22, 2008

Bordo attests to the fact that anorexia cannot simply be defined by the rules and restrictions of medical and psychological means, but that it must also be defined within a cultural context. Bordo feels that it is through these eating disorders that resistance to dominant ideological systems is made known, but this resistance to the cultural ideal also wreaks havoc on the contemporary female body.

Putting the Body into a Cultural Context

Bordo, in the section entitled “Anorexia Nervosa: Psychopathology as Crystallization of Culture.” opens up this new realm of thinking in the area of eating disorders, specifically anorexia. Bordo takes the body out of its physical context and puts it into a cultural one. While she doesn’t completely abandon the obvious physical natures of the problem, she puts it off to the side to explain her innovative theory.

Society and Its Impact on the Body

Basically Foucault believes that the human body can be seen as being in conjunction with historical processes that caused biological events. He believed that society had direct physical impact on the body. Bordo believes these so-called “truths” to be self-evident. “Cultural practices, far from exerting their power against spontaneous needs, “basic” pleasures or instincts, or “fundamental” structures of body experience, are already and always inscribed… on our bodies and their materiality, their forces, energies, sensations and pleasures” (Bordo 142).

Women and the Body

Bordo takes this relationship between politics, society and the body and asserts the claim that women aren’t just hosts, “possessors”, of the body, but that they are also a part of the body. Though, Bordo does express her concerns regarding the patriarchal structure of society in relation to how men dominate women because women are always seen as the weaker sex. “Female bodies have historically been significantly more vulnerable than male bodies to extremes in both forms of cultural manipulation of the body” (Bordo 143).

Bordo addresses three different aspects of the problems. There is the dualist axis, the control axis and the gender/power axis all of which are Bordo’s main points in her feminist theory.

The Dualist Axis

There are three basic points being made in this argument. This first is the body is an alien entity and can be seen as an envelope of sorts because it is just the case that we carry our “real” selves around in. The second idea is that “the body is experienced as confinement and limitation…–”from which the soul or mind struggles to escape” (Bordo 145). The third idea is that the body is the enemy. “It overtakes, it overwhelms, it erupts and disrupts” (Bordo 145).

The way to solve these three problems is to gain control of the body, to train yourself to live without it; this is very much how anorexics think when starving themselves.

While this is a radical way at looking at this disorder, it makes perfect logical sense. Women and men alike that are suffering from anorexia are really just trying to get control of their bodies, to make it so that they can survive without their bodies.

The Control Axis

Within the control axis, Bordo sees the young anorexic woman, as having that feeling of control over her hunger, control over her body, control over her failure at meeting social standards. It is this feeling of control that causes the anorexics to have an overwhelming feeling of independence. This control over their body is in some ways representative of their control over life and death, of disease and health.

The Gender/Power Axis

Gender, as always, has a fundamental role within eating disorders. “Women are more obsessed with their bodies than men, less satisfied with them, and permitted less latitude with them by themselves, by men, and by the culture” (Bordo 154). Many anorexics have actually reported to have an “imaginary” male dictator inside them that dominates them. Bordo proposes two reasons for this male enemy association, “one has to do with fear and disdain for traditional female roles and social limitations. The other has to do, more profoundly, with a deep fear of “the female,” with all its more nightmarish archetypal associations of voracious hungers and sexual instability” (Bordo 155).

Bordo’s Theory In A Nutshell

So, to Bordo, anorexia is a rejection of the traditional domestic roles that women are supposed to play in a patriarchal society… the rejection of the curvy feminine body, full figured and large breasted, it is instead this clinging to the peter pan look, the boyish body, the rejection of growing up. Anorexia is simply a function in conjunction with the cultural conditions that produced it. She sees these anorexic behaviors as a rebellion towards society. Society expects its women to fulfill their domestic obligations while making their bodies unhealthy and uninhabitable. The anorexic woman s able to conform to societies role as well as able to reject it.

Works Cited

Bordo, Susan. Unbearable Weight: Feminism, Western Culture and The Body. Berkely, California: University of California Press, 1993.

http://activistbiographies.suite101.com/article.cfm/body_politics_in_bordos_unbearable_weight

Een zelfbeeld is evenwel geen statisch gegeven. De omgeving kan heel wat doen om dit in positieve zin bij te sturen.